Kişisel verinin işlenmesi açık rızaya dayandırılmışsa, rızanın geri alınmasıyla birlikte verinin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi gündeme gelir. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde talebin nasıl kurulacağını ve süre kaybının başvuruyu nasıl sonuçsuz bıraktığını açıklar.
Açık Rıza Gerçekten Geçerli mi?
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir irade beyanıdır. Hizmetin verilmesi rıza şartına bağlanmışsa, üyelik sözleşmesinin içine gömülmüş tek kutucukla toplanmışsa veya aydınlatma metni işleme amacını göstermiyorsa rızanın geçerliliği tartışmalı hâle gelir. Talep dilekçesinde önce bu geçerlilik sorgulanmalı, ardından silme istenmelidir; çünkü rıza dışında bir işleme şartı varsa veri sorumlusu talebi reddedebilir.
Silme, Yok Etme ve Anonimleştirme Ayrımı
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesi.
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez ve geri getirilemez hâle getirilmesi.
- Anonim hâle getirme: verinin başka verilerle eşleştirilse dahi kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilememesi.
- Talep dilekçesinde hangi sonucun istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusu en kolay uygulanabilir seçeneği tercih edebilir.
Başvuru ve Şikâyet Zincirinin Sırası
- Veri sorumlusuna yazılı veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle başvurulur; kimlik teyidi için gerekli bilgiler eklenir.
- Hangi verinin, hangi sistemde, hangi tarihten beri tutulduğu sorulur; yedek ve arşiv kopyaları ayrıca istenir.
- Veri üçüncü kişilere aktarılmışsa, aktarılan tarafların da bilgilendirilmesi talep edilir.
- Cevap verilmez veya yetersiz cevap verilirse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yoluna gidilir.
- Arama motoru sonuçlarında görünürlük devam ediyorsa, indeksten çıkarma talebi ayrı bir başvuru olarak kurgulanır.
Süre Kaçırıldığında Ne Kalır?
Kurul'a şikâyet, veri sorumlusuna yapılan başvurunun reddedilmesinden veya cevapsız kalmasından sonra kanunda öngörülen süre içinde yapılmalıdır. Bu süre geçtiğinde şikâyet yolu kapanır; ancak ihbar niteliğindeki bildirim ve genel hükümlere dayalı tazminat talebi gündeme gelebilir. Bu nedenle başvuru tarihi, cevabın tebliğ tarihi ve cevapsız kalma hâlinde sürenin başladığı gün ayrı ayrı not edilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar. İşleme şartının açık rıza mı yoksa kanuni bir sebep mi olduğu dosyadan dosyaya değiştiğinden, talep metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız faydalı olacaktır.