Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, verinin silinmesi veya yok edilmesi taleplerinde ilgili kişinin en sık dayandığı gerekçelerdendir. KVKK ile 6698 ve 5651 sayılı kanunlar ekseninde ilerleyen bu süreçte, doğrudan Kurula gitmek yerine önce veri sorumlusuna başvurulması gerekir. Aşağıda, iki aşamalı bu yapının adımları ve süresinde yapılmayan başvurunun sonuçları ele alınmaktadır.
Aydınlatma Eksikliği Nasıl Somutlaşır
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğinin ve kimlere aktarılabileceğinin açıkça bildirilmesini gerektirir. Uygulamada eksiklik şu biçimlerde görülür: metnin verinin toplandığı anda sunulmaması, açık rızanın hizmet şartına bağlanması, aktarım yapılan tarafların hiç belirtilmemesi veya saklama süresinin belirsiz bırakılması. İddianızı kurarken, eksikliğin hangi noktada doğduğunu tek tek göstermeniz gerekir.
Veri Sorumlusuna Başvurunun Adımları
- Veri sorumlusunun kimliği ve başvuru kanalı, sicil kayıtları ve web sitesindeki bilgiler üzerinden doğrulanır.
- Talep açık biçimde yazılır: verinin silinmesi mi, yok edilmesi mi, yoksa anonim hâle getirilmesi mi isteniyor.
- Hangi verinin, hangi tarihte ve hangi kanaldan toplandığı somut olarak belirtilir.
- Aktarım yapılan üçüncü kişiler nezdinde de aynı işlemin yapılması ve bunun bildirilmesi talep edilir.
- Başvurunun ulaştığı tarih belgelenir; yanıt için öngörülen süre takvime işlenir.
Cevap Gelmezse veya Yetersiz Kalırsa
Veri sorumlusu süresinde yanıt vermezse ya da verilen yanıt talebi karşılamazsa, Kurula şikâyet yolu açılır. Bu aşamanın kendine özgü bir takvimi vardır ve süre, cevabın öğrenildiği tarihten ya da cevap verilmemesi hâlinde yanıt süresinin dolmasından itibaren işler. Doğrudan Kurula yapılan başvurular ise, ön başvuru şartı gerçekleşmediği için usulden ele alınmayabilir.
- Başvuru ve cevap yazışmaları tarih sırasıyla saklanmalıdır.
- Yanıtın hangi tarihte tebliğ edildiği belgeyle sabitlenmelidir.
- Talebin kısmen karşılanması hâlinde, karşılanmayan kısım ayrıca belirtilmelidir.
İnternette Yayılan İçerik Varsa
Kişisel veri, arama sonuçlarında veya bir internet sitesinde yer alıyorsa, silme talebiyle birlikte erişimin engellenmesine ilişkin yol da değerlendirilmelidir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki bu başvuru, veri koruma mevzuatındaki süreçten bağımsız işler ve genellikle daha hızlı sonuç verir. İki yolun paralel yürütülmesi, içeriğin yayılma hızını sınırlamak açısından etkilidir.
Zararın Tazmini İçin Dosya Hazırlığı
Silme talebinin karşılanması, doğan zararı ortadan kaldırmaz. İtibar kaybı, ticari ilişki kesilmesi veya psikolojik etki iddiaları için ayrı bir dosya kurulmalıdır. Bu dosyanın temelini, verinin ne kadar süreyle görünür kaldığına ve kimler tarafından erişildiğine ilişkin kayıtlar oluşturur; bu nedenle içerik kaldırılmadan önce kapsamlı kayıt alınması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut başvurunuzun değerlendirmesi yerine geçmez. Başvuru sıralamasının yanlış kurulması süreci baştan başlatmayı gerektirebileceğinden, ilk dilekçeyi göndermeden önce bir hukukçuyla içerik kontrolü yapmanız faydalı olur.