Kişisel veri uyuşmazlıklarında ilgili kişinin en çok zorlandığı konu, hangi adımın ne kadar süre içinde atılacağıdır. Aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin bir şikâyet, doğrudan Kurula değil önce veri sorumlusuna gitmeyi gerektirir. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK çerçevesindeki başvuru süresi zincirini ve tebligat gecikmesinin bu zinciri nasıl kopardığını anlatır.
Aydınlatma ile Açık Rıza Aynı Şey Değil
Aydınlatma, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğinin ve kime aktarılabileceğinin önceden bildirilmesidir. Açık rıza ise işleme sebeplerinden yalnızca biridir. Uygulamada sık görülen hata, tek bir metinde rıza alınmış olmasının aydınlatma yükümlülüğünü de karşıladığının varsayılmasıdır. Şikâyet dilekçesi hazırlanırken iddianın hangisine yönelik olduğu net biçimde ayrılmalıdır; aksi hâlde inceleme, ilgili kişinin asıl şikâyetinden uzaklaşır.
Süre Zinciri: Önce Otuz Gün, Sonra Altmış Gün
İlgili kişi talebini veri sorumlusuna iletir; veri sorumlusu en geç otuz gün içinde cevap vermek zorundadır. Cevap verilmez ya da yetersiz bulunursa, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet yoluna gidilir. Bu iki süre iç içe işlediği için, otuz günlük cevap süresinin sonuna kadar beklenip sonra harekete geçen ilgili kişi, altmış günlük üst sınırın son günlerine sıkışır.
Tebligat Gecikmesi Zinciri Nasıl Kırar?
Veri sorumlusuna yapılan başvuruda iletişim bilgisi eksik verilirse, cevap ilgili kişiye ulaşmaz ve öğrenme tarihi belirsizleşir. Benzer biçimde, veri sorumlusunun cevabını yalnızca kayıtlı olmayan bir e-posta adresine göndermesi de ispat sorunu doğurur. Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması, gönderim tarihinin belgelenmesi ve alındı kaydının saklanması bu riski büyük ölçüde giderir.
Aydınlatma Metnini Denetime Dayanıklı Kurmak
- Veri sorumlusunun kimliği açık ve güncel mi?
- İşleme amaçları genel ifadelerle değil, somut faaliyetlerle mi eşleştirilmiş?
- Aktarım yapılan alıcı grupları ve aktarma amacı ayrı ayrı belirtilmiş mi?
- Toplama yöntemi ve hukuki sebep birbirinden ayrılmış mı?
- Metin, veri işleme faaliyetinden önce ve anlaşılır bir dille sunulmuş mu?
İnternet Ortamındaki İçerik Boyutu
Şikâyet, internette yayımlanan bir içerikle ilgiliyse, kişisel veri boyutu ile içeriğin kaldırılması talebi ayrı yollar olarak ilerleyebilir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru, verinin işlenmesine ilişkin şikâyetin yerine geçmez; ikisinin birlikte planlanması, aynı olay için farklı mercilerde çelişkili sonuç doğmasını önler.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Somut başvurunuzda tarihlerin doğru hesaplanması sonucu doğrudan etkilediğinden, dilekçenizi göndermeden önce hukuki görüş almanız yararlı olur.