Aydınlatma yükümlülüğüne aykırılık iddiası, KVKK sürecinde en çok delil eksikliğinden sonuçsuz kalan başlıklardan biridir. Çünkü ihlalin konusu çoğu zaman artık ekranda görünmeyen bir metindir: veri sorumlusu formu güncelleyince, ilgili kişinin elinde kanıt kalmaz. Bu rehber, 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru ve şikâyet yolunu delilin sabitlenmesi ekseninde ele alır.
İhlalin Fotoğrafını Çekmek: İlk 24 Saat
Aydınlatmanın hiç yapılmadığını ya da eksik yapıldığını göstermek, bir yokluk ispatıdır ve doğrudan kanıtlanması güçtür. Bu nedenle veriyi verdiğiniz anın kendisini belgeleyin:
- Formun, üyelik ekranının veya sözleşme adımının tam sayfa görüntüsü (tarih ve saat görünür şekilde)
- Onay kutucuklarının işaretli mi, önceden işaretlenmiş mi olduğunu gösteren ayrıntı görüntüsü
- Kayıt sonrası gelen e-postanın ham başlıkları ve varsa ekleri
- Sayfanın bağımsız arşiv servislerindeki eski sürümleri
- Çağrı merkezi görüşmelerinde tarih, saat ve görüşme numarası
Veri Sorumlusuna Başvuru: Cevabı Beklerken Saat İşliyor
Kurula şikâyet, kural olarak önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılmasını gerektirir. Veri sorumlusunun cevap için otuz günlük süresi vardır; ilgili kişi ise cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Buradaki kritik nokta, ikinci sürenin cevap gelmese bile işlemesidir.
Tebligat Gecikmesi Bu Dosyada Nasıl Zarar Verir?
Cevap fiziki posta ile gönderildiğinde eve ulaşma tarihi ile tebliğ tarihi ayrışabilir; e-posta ile gönderildiğinde ise mesaj istenmeyen klasörüne düşebilir. Her iki hâlde de ilgili kişi süreyi geç fark eder ve şikâyet hakkı zayıflar. Pratik önlem: başvuruyu yaparken tebligata elverişli adresi açıkça bildirin, başvuru gününü takvime işleyin ve otuzuncu gün cevap gelmemişse beklemeye devam etmek yerine dosyayı şikâyete hazır hâle getirin.
Şikâyet Dilekçesinde İspat Yükünü Doğru Dağıtmak
Aydınlatmanın usulüne uygun yapıldığını gösterme yükü esasen veri sorumlusundadır. Dilekçenizi bu dengeyi kullanacak şekilde kurun: hangi veri kategorisinin, hangi tarihte, hangi kanaldan alındığını somutlaştırın ve veri sorumlusundan aydınlatma metninin o tarihteki sürümünün, sürüm geçmişinin ve rıza kayıtlarının istenmesini talep edin. Genel ifadeler yerine tek tek olay anlatımı, inceleme kapsamını daraltarak lehinize çalışır.
Kurul Kararından Sonrası
Şikâyetin reddi hâlinde konu idari yargıya taşınabilir; ayrıca kişilik hakları ihlal edilmişse tazminat talebi ayrı bir hukuk davasının konusudur. İdari şikâyet ile özel hukuk talebinin farklı takvimlerde yürüdüğünü baştan hesaba katmak, ikisinden birini kaçırma riskini azaltır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgi sunar; her veri işleme faaliyeti kendi teknik ve sözleşmesel bağlamında değerlendirilmelidir. Kendi durumunuza uygun yol haritası için dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.