Arama sonuçlarında yıllar öncesine ait bir haber, ilan veya kayıt çıkmaya devam ettiğinde gündeme gelen unutulma hakkı, tek bir dilekçeyle sonuçlanan bir işlem değildir. Süreç, veri sorumlusuna başvuru ile başlar ve gerektiğinde Kurul aşamasına, oradan da yargı yoluna taşınır. Her aşamanın kendi süresi vardır ve bu süreler birbirini takip ettiği için, birinin kaçırılması sonraki aşamayı kapatabilir. Aşağıda bu zincirin nasıl kurulacağı anlatılmaktadır.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenleme, ilgili kişinin doğrudan Kurula gitmesine kural olarak izin vermez; önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Bu başvuru, hangi verinin hangi adreste yer aldığını, neden güncelliğini yitirdiğini ve hangi talebin ileri sürüldüğünü açıkça göstermelidir. Kayıtlı elektronik posta, noter veya kimliği doğrulanmış bir kanal kullanılması, tebliğ tarihinin ispatı bakımından önemlidir; çünkü sonraki sürelerin başlangıcı bu tarihtir.
Kurul Aşaması ve Sonrası
Başvurunun reddedilmesi, yetersiz cevap verilmesi veya süresinde cevap verilmemesi halinde Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet için de öğrenme tarihinden başlayan bir süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen azami bir süre birlikte gözetilir. Kurul kararlarına karşı ise idari yargıda dava yolu bulunur. Bu nedenle dosya baştan iki ayrı takvimle yürütülmelidir: idari başvuru takvimi ve olası dava takvimi.
Talebi Ölçülebilir Yazmanın Yolu
- İtiraz edilen içerik, tam bağlantı adresi ve yayım tarihiyle listelenir.
- Verinin hangi bakımdan güncelliğini yitirdiği somut olarak açıklanır.
- Talep, indeksten çıkarma, silme veya düzeltme olarak ayrı ayrı belirtilir.
- Kimlik ve iletişim bilgileri, başvuru usulüne uygun şekilde eklenir.
- Cevap süresinin son günü ve şikâyet süresinin başlangıcı takvime işlenir.
Menfaat Dengesi ve Uzlaşma İhtimali
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme menfaati ile karşılaştırılır. Kişinin kamusal rol üstlenip üstlenmediği, içeriğin güncel bir tartışmaya katkı sağlayıp sağlamadığı ve üzerinden geçen süre bu dengede tartılır. Uygulamada birçok dosya, yayıncının içeriği tümüyle kaldırması yerine arama motoru sonuçlarından çıkarılmasıyla çözülür. Böyle bir öneri geldiğinde, kapsamın hangi arama ifadeleri ve hangi ülke uzantıları için geçerli olduğu yazılı hale getirilmelidir.
Süre Kaybına Yol Açan Davranışlar
- Doğrudan Kurula başvurup ön aşamanın atlanması
- Başvuru tarihinin ispatlanabilir bir kanalla belgelenmemesi
- Yayıncı ile arama motoruna yönelik taleplerin birbirine karıştırılması
- İnternet yayınlarına ilişkin ayrı başvuru yolunun hiç değerlendirilmemesi
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü ve yayın tarihi, izlenecek yolu ve süreleri değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde dosyanızın hukuki değerlendirmesini yaptırmanız yerinde olur.