Geçmişte yayımlanmış bir içeriğin bugün hâlâ arama sonuçlarında ilk sırada çıkması, çoğu zaman yalnızca rahatsızlık değil somut bir zarar üretir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun çerçevesinde bu duruma karşı işletilebilecek bir başvuru zinciri vardır; ancak zincirin halkaları atlandığında talep esasa girilmeden sonuçsuz kalır. Bu rehber, başvurunun sırasına ve ispat malzemesine odaklanır.
Muhatap Kim: Arama Motoru mu, Kaynak Site mi?
Unutulma hakkı bağlamında iki farklı talep birbirine karıştırılır. Birincisi, içeriğin kaynağında kaldırılmasıdır ve muhatabı yayını yapan sitedir. İkincisi, ad ve soyadla yapılan aramalarda sonucun listelenmemesidir ve muhatabı arama motorudur. Bu iki talep aynı anda ileri sürülebilir, ancak gerekçeleri ve delilleri farklıdır. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli yolunun da ayrı bir mecra olduğu unutulmamalıdır.
Zincirin Sırası Bozulmaz
İlgili kişinin doğrudan Kurula şikâyette bulunması kural olarak mümkün değildir. Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; veri sorumlusunun kanunda öngörülen otuz günlük süre içinde cevap vermesi beklenir. Cevap olumsuzsa, yetersizse veya hiç verilmemişse Kurula şikâyet yolu açılır ve bu aşama için de kanunda ayrı süreler öngörülmüştür. Başvuru yapılmadan yapılan şikâyet, başvuru yolunun tüketilmemiş olması nedeniyle incelenmez ve bu sırada süreler işlemeye devam eder.
Başvuru Dilekçesinde İspat Yükü
- Talebe konu her bağlantının tam adresi ve içeriğin özeti
- Kimliği doğrulayan belgeler ve başvurunun tarihli kaydı
- İçeriğin güncelliğini yitirdiğini gösteren gelişmeler ve belgeler
- Meslek, kamusal rol ve içeriğin toplumsal ilgisine ilişkin açıklama
- İçeriğin yol açtığı somut zarara dair kayıtlar
Denge Testini Siz Kurun
Değerlendirmede kişinin menfaati ile ifade ve haber alma özgürlüğü karşılaştırılır. Bu nedenle dilekçede yalnızca rahatsızlıktan söz etmek yerine, içeriğin bugün itibarıyla neden güncel kamusal değerini yitirdiğini açıklamak gerekir. Aradan geçen süre, kişinin kamusal görev taşıyıp taşımadığı ve içeriğin doğruluğu bu testin başlıca ölçütleridir.
Kurul Kararı Sonrası Yol
Kurulun verdiği karara karşı yargı yolu idari yargıdır ve dava açma süresi kararın tebliğinden itibaren işler. Bu aşamada dosyaya, başvuru zincirinin tüm belgelerinin eksiksiz konulması gerekir; idari aşamada ileri sürülmeyen bir gerekçenin dava aşamasında ilk kez gündeme getirilmesi güçlük yaratabilir.
Kontrol Listesi
- Her bağlantı için muhatap doğru belirlendi mi?
- Veri sorumlusuna başvuru tarihli ve ispatlanabilir mi?
- Cevap süresi geçtikten sonra şikâyet süresi hesaplandı mı?
- Denge testine ilişkin gerekçe yazıldı mı?
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir ve her içeriğin niteliği farklı bir değerlendirme gerektirir. Birden fazla bağlantı ve birden fazla muhatap söz konusuysa, süreleri tek elden yönetebilmek için hukuki destek almanız yerinde olur.