Geçmişe ait bir içeriğin arama sonuçlarında karşınıza çıkması ile bir kurumun kayıtlarında verinizin durması, hukuken farklı iki taleptir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, silme ve yok etme talebinde muhatabı doğru seçmeye ve başvuru takvimini kaçırmamaya odaklanır.
Talebin Muhatabı: Veri Sorumlusu mu, Arama Motoru mu
İçeriğin kaynağı bir kurum, işveren, üyelik sitesi ya da haber sitesi olabilir. Veriyi işleyen ve işleme amaçlarını belirleyen taraf veri sorumlusudur; talep öncelikle ona yöneltilir. Buna karşılık ad ve soyad araması sonucunda çıkan bağlantıların listelenmemesi talebi, arama motoruna yöneltilen ayrı bir taleptir. İki yolu karıştırmak, cevabın konusuz kalmasına ve sürenin boşa geçmesine yol açar.
Başvuru Metninin Kurgusu
- Kimliğinizi doğrulayan bilgiler ve iletişim adresi
- Talebe konu verinin nerede, hangi bağlantıda ve hangi biçimde işlendiği
- Silme, yok etme veya anonim hâle getirme taleplerinden hangisinin istendiği
- İşlemenin dayandığı sebebin ortadan kalktığını gösteren açıklama
Talep, sadece rahatsızlık ifadesiyle değil; verinin işlenmesini gerektiren sebebin sona erdiği gerekçesiyle kurulmalıdır. Gerekçesiz başvurular çoğunlukla kısa bir ret yazısıyla kapatılır.
Otuz ve Altmış Günlük Takvim
Veri sorumlusunun başvuruya en geç otuz gün içinde cevap vermesi gerekir. Cevap olumsuzsa veya süresinde yanıt verilmezse, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet yolu gündeme gelir. Bu iki tarihi aynı takvimde tutmak zorunludur; çünkü ikinci süre, ilk sürenin sonucundan bağımsız olarak işlemeye devam eder. Başvurunun gönderim tarihini kanıtlayan kayıt saklanmazsa bu hesap yapılamaz.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Farkı
Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesini; yok etme, hiçbir şekilde erişilemez ve geri getirilemez duruma sokulmasını; anonim hâle getirme ise verinin bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek biçime dönüştürülmesini ifade eder. Kurumun bazı verileri saklama yükümlülüğü varsa tümüyle yok etme mümkün olmayabilir; bu durumda talebin anonimleştirmeye yöneltilmesi daha gerçekçi bir sonuç üretir.
Reddedilen Talepten Sonra
Ret gerekçesi çoğu zaman ifade özgürlüğü, kamu yararı veya hukuki yükümlülük başlıklarına dayandırılır. İkinci aşamada tartışılması gereken, verinin güncelliğini yitirip yitirmediği ve kişinin kamusal rolünün bulunup bulunmadığıdır. Bu değerlendirme somut olaya göre yapılır; genel bir kural üzerinden sonuç öngörmek yanıltıcı olur.
Bilgilendirme
Burada aktarılanlar genel çerçevedir. Verinin türü, işleme amacı ve saklama yükümlülükleri sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.