Bir kişisel verinin arama sonuçlarından çıkarılması talebiyle, aynı verinin yurt dışındaki bir sunucuya aktarılmış olması iki ayrı sorun gibi görünür; oysa uygulamada iç içedir. Veri yurt dışındaki bir hizmet sağlayıcıda tutuluyorsa, silme talebinin nasıl ve kime yöneltileceği baştan planlanmadığında süreç sonuçsuz kalır. KVKK ve 6698 sayılı düzenleme ile 5651 çerçevesindeki bu liste, iki başlığı birlikte yürütürken usul hatasını önlemeye odaklanır.
Talebin Muhatabını Doğru Belirleyin
Unutulma hakkı kapsamındaki başvurular çoğunlukla üç muhatabı ilgilendirir: içeriği yayınlayan site, arama motoru ve veriyi işleyen kurum. Yayının kaynağı ile arama sonucundaki görünürlük ayrı ayrı ele alınmalıdır; kaynak kaldırılmadan yalnızca arama sonucunun kaldırılması ya da tersi mümkündür. Başvurunun veri sorumlusuna yöneltilmesi ve ancak sonuç alınamadığında Kurula şikâyet aşamasına geçilmesi gereken kademeli yapı gözden kaçırılmamalıdır.
Yurt Dışı Aktarımda Kontrol Edilecekler
- Aktarımın hangi hukuki dayanağa göre yapıldığı ve bunun belgelendirilip belgelendirilmediği
- Aktarım yapılan ülkedeki alıcının statüsü ve veri işleme amacı
- Aktarım sözleşmesi, taahhütname veya bağlayıcı kurumsal kural gibi mekanizmaların mevcut olup olmadığı
- Aydınlatma metninde aktarımın açıkça yer alıp almadığı
- Açık rızaya dayanılıyorsa rızanın özgür irade ve bilgilendirme şartlarını taşıyıp taşımadığı
Usule Aykırı İşlemin Doğurduğu Kayıplar
Bu alanda kaybedilen dosyaların önemli bölümü esastan değil, sıralamadan kaybedilir: veri sorumlusuna başvurulmadan doğrudan şikâyete geçilmesi, başvurunun ispatlanabilir bir kanaldan yapılmaması, cevap süresi beklenmeden yol değiştirilmesi, şikâyet için öngörülen süreye uyulmaması ve talebin hangi veriye ilişkin olduğunun belirsiz bırakılması. Aynı olayda hem idari şikâyet hem tazminat hem de yayına ilişkin ayrı bir yol gündeme gelebileceğinden, hangi adımın hangi sonucu doğuracağı baştan yazılmalıdır.
Başvuru Metnini Nasıl Yazmalı
Etkili bir talep, kişiyi ve veriyi tereddütsüz tanımlar: hangi bağlantı adresinde, hangi ifade veya görselin, hangi tarihten beri yer aldığı ve bunun neden güncelliğini yitirdiği ya da hangi ilkeye aykırı olduğu açıkça yazılmalıdır. Kamunun bilgi edinme menfaati bulunan konularda talebin reddedilebileceği bilinerek, kişisel menfaat ile kamusal ilgi arasındaki denge de metinde ele alınmalıdır.
Kurumlar İçin Ön Hazırlık
- Veri envanterinde yurt dışına giden akışları ayrı bir başlıkta izleyin.
- Saklama sürelerini ve imha politikasını belgeye bağlayın.
- Başvuru cevaplama sürecini kayıt altına alan bir iş akışı kurun.
- Hizmet sağlayıcı sözleşmelerine veri işleme şartlarını ekleyin.
Veri koruma uygulaması sürekli güncellenen bir alan olduğundan, dayanılacak mekanizmalar başvuru tarihindeki mevzuat üzerinden teyit edilmelidir. Bu yazı genel bilgilendirme sunar; talebinizin hangi yolla ilerleyeceğini belirlemek için hukuki değerlendirme almanız uygun olur.