Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ya da yayılması durumunda ilgili kişinin elindeki en etkili araçlardan biri, verilerin silinmesini ve yok edilmesini talep etmektir. KVKK, 6698 ve 5651 ekseninde yürüyen bu süreçte talebin reddedilmesinin en sık nedeni içeriğin haklılığı değil, başvuru usulünün eksik uygulanmasıdır. Aşağıdaki başlıklar, başvuru dosyasını hazırlarken izlenecek sırayı gösterir.
İhlalin Kapsamını Belirleme
Önce hangi verilerin, kimin elinde, hangi tarihten beri bulunduğu tespit edilmelidir. Kimlik ve iletişim bilgisi ile sağlık, biyometrik veya inanç gibi özel nitelikli veriler aynı korumaya tabi değildir; ikinci gruba giren veriler için işleme şartları çok daha dardır. İhlalin bir sızıntıdan mı, yetkisiz paylaşımdan mı yoksa amaç dışı kullanımdan mı kaynaklandığı da talebin hukuki dayanağını değiştirir.
Veri Sorumlusuna Başvuru Neden Atlanamaz
Kural olarak Kurula şikayet yolundan önce veri sorumlusuna başvurmak gerekir. Bu adım atlandığında şikayet, esası incelenmeden usulden değerlendirilebilir. Başvurunun yazılı veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması, kimlik teyidini sağlayacak bilgileri içermesi ve talebin açık biçimde yazılması beklenir. Başvuru tarihinin ispatlanabilir olması, sonraki tüm süreleri belirlediği için ayrıca önemlidir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hale Getirme Farkı
Bu üç kavram sonuçları itibarıyla birbirinden ayrılır. Silme verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hale getirilmesini, yok etme hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını, anonim hale getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesini ifade eder. Talep dilekçesinde bunlardan hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusunun vereceği cevap beklentiyi karşılamayabilir.
Başvuru Dosyası Kontrol Listesi
- Veri sorumlusunun kim olduğu doğru tespit edildi mi?
- Talep konusu veriler tek tek ve tarihiyle listelendi mi?
- Silme mi yok etme mi anonimleştirme mi istendiği belirtildi mi?
- Başvuru tarihi ve gönderim yöntemi belgelendi mi?
- Verinin üçüncü kişilere aktarılmışsa aktarım zinciri soruldu mu?
- Cevap süresi ve şikayet süresi aynı takvime işlendi mi?
Şikayet ve Diğer Yolların Sırası
Başvuruya cevap verilmemesi ya da yetersiz cevap verilmesi halinde Kurula şikayet yolu açılır. İnternet ortamındaki içerikler bakımından 5651 kapsamındaki içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi ayrı ve genellikle daha hızlı işleyen bir yoldur. Uğranılan zarar için tazminat talebi ise bu yollardan bağımsızdır; ancak zararın somut biçimde belgelenmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Verinin türü, veri sorumlusunun statüsü ve ihlalin biçimi izlenecek yolu değiştirebilir; süreler kısa işlediğinden başvuru metnini göndermeden önce hukuki görüş almanız faydalı olur.