Kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi talepleri, tek bir başvuruyla sonuçlanan işler değildir. 6698 sayılı Kanun sıralı bir yol öngörür ve bu sıra bozulduğunda talep, haklı olsa dahi incelenmeden geri döner. VERBİS yükümlülükleri ile veri sahibinin silme talebi ise birbirinden ayrı iki başlıktır; ikisini aynı dilekçede birleştirmek çoğu zaman süreci uzatır.
Basamak Atlanmaz: Önce Veri Sorumlusu
Silme ve yok etme talebinde ilk muhatap Kurul değil, veriyi işleyen veri sorumlusudur. Başvuru yazılı olarak veya Kanun'un öngördüğü yöntemlerle yapılmalı, hangi verinin hangi işleme faaliyeti bakımından silinmesinin istendiği açıkça yazılmalıdır. "Tüm verilerimi silin" biçimindeki genel talepler, saklama yükümlülüğü bulunan kayıtlar nedeniyle kısmen reddedilir ve şikâyet aşamasında konu daralmaz. Veri sorumlusunun cevap vermemesi veya talebi reddetmesi hâlinde ancak Kurul'a şikâyet yolu açılır.
VERBİS Kaydı Silme Talebiyle Karıştırılmamalı
VERBİS, veri sorumlularının sicile kayıt ve bildirim yükümlülüğüne ilişkindir; veri sahibinin bireysel silme talebiyle doğrudan ilgisi yoktur. Bir şirketin sicile hiç kayıt olmaması veya bildirimini güncellememesi idari yaptırım tartışması doğurur; buna karşılık bir kişinin verisinin silinmemesi bireysel şikâyet konusudur. Dilekçede bu iki başlık birlikte ileri sürüldüğünde, Kurul'un inceleme kapsamı ile talebin kapsamı örtüşmez ve sonuç beklentisi boşa çıkar.
Süre Hesabında Sık Yapılan Hatalar
- Veri sorumlusuna başvuru tarihinin belgelenmemesi, şikâyet süresinin başlangıcını tartışmalı kılar
- Cevapsız kalan başvurularda bekleme süresi dolmadan yapılan şikâyetler erken kabul edilebilir
- Elektronik posta yoluyla yapılan başvurularda, Kanun'un aradığı kimlik doğrulama koşullarının sağlanmaması
- İnternet ortamındaki içerik için 5651 sayılı Kanun yolu ile veri koruma yolunun karıştırılması
Kurul Kararına Karşı Nereye Gidilir?
Kurul'un şikâyet üzerine verdiği kararlar ile uyguladığı idari para cezalarına karşı izlenecek yollar aynı olmayabilir. Bu nedenle karar tebliğ edildiğinde önce metnin sonundaki başvuru yolu ve süre bilgisi okunmalı, tereddüt hâlinde güncel mevzuat üzerinden doğrulanmalıdır. Yanlış mercie yapılan başvuru, dava süresi içinde yapılmış olsa bile, doğru mahkemeye ulaşıldığında sürenin dolmasına yol açabilir.
Kurumsal Tarafta Hazırlık
Veri sorumlusu konumundaki işletmeler için en etkili savunma, talep gelmeden önce hazır bulunan saklama ve imha politikasıdır. Hangi verinin hangi hukuki sebeple tutulduğu belgelenmişse, silme talebinin kısmen reddi gerekçeli hâle gelir; belgelenmemişse ret, denetimde aleyhe yorumlanır.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Veri kategorisi, işleme amacı ve sektörel saklama yükümlülükleri sonucu değiştirebileceğinden, somut başvuru öncesinde hukuki görüş alınması önerilir.