Kişisel verilerin yurt dışındaki bir sunucuya veya grup şirketine aktarılması sırasında yaşanan ihlallerde ilgili kişinin karşılaştığı ilk güçlük, nereye başvuracağını bilememektir. KVKK sıralı bir yol öngörür ve bu sıra atlandığında başvuru esastan incelenmeden reddedilir. Doğru sıra, hakkın kendisi kadar önemlidir.
Birinci Halka: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun, Kurula şikayetten önce veri sorumlusuna başvurulmasını arar. Bu başvuru yazılı olarak veya veri sorumlusunun bildirdiği iletişim kanalları üzerinden yapılır; talebin konusu, aktarımın hangi ülkeye ve hangi amaçla yapıldığına ilişkin sorularla birlikte açıkça yazılmalıdır. Veri sorumlusunun yanıt vermemesi ya da yanıtın yetersiz kalması, sonraki aşamanın kapısını açar. Başvuru tarihini ve tebliğ biçimini kanıtlayan belge saklanmalıdır.
İkinci Halka: Kurula Şikayet
Veri sorumlusundan yanıt alınmaması veya yanıtın tatmin edici olmaması halinde Kurula şikayet yolu açılır. Şikayet dilekçesinde aktarımın hukuki dayanağının bulunup bulunmadığı, açık rızanın usulüne uygun alınıp alınmadığı ve aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği ayrı başlıklar halinde tartışılmalıdır. İhlal bildiriminin ilgili kişilere ve Kurula yapılıp yapılmadığı da dosyanın merkezindedir.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurul kararı bir idari işlem niteliğinde olduğundan, buna karşı idari yargıda dava açılır. Bu, uygulamada en çok karıştırılan noktadır: Kurul kararına adli yargıda itiraz edilmesi zaman kaybına yol açar ve dava açma süresi bu arada işlemeye devam eder. Buna karşılık ihlalden doğan maddi ve manevi zararın tazmini talebi idari yargıda değil, adli yargıda ileri sürülür.
İki Yolun Birlikte Yürütülmesi
- Kurul süreci ile tazminat davası birbirinin sonucunu beklemek zorunda değildir; ancak Kurulun tespitleri tazminat dosyasında dayanak olarak kullanılabilir.
- İçerik internet ortamında yayılmışsa 5651 kapsamındaki erişim engeli yolu ayrıca değerlendirilir.
- Aktarımın yapıldığı ülkedeki koruma düzeyine ilişkin belgeler baştan toplanmalıdır.
- Şirket içi kayıt ve sözleşme metinleri, delil olarak sunulmadan önce kapsam yönünden gözden geçirilmelidir.
Bu metin genel çerçeveyi anlatır; aktarımın türü ve veri sorumlusunun statüsü izlenecek yolu değiştirebilir. Başvuru sırasını kurgulamadan önce hukuki görüş almanız, süre kaybını önlemek açısından önemlidir.