Boşanma sürecinde tarafların çoğu, davanın esasına odaklanırken usule ilişkin takvimi ikinci plana atar. Oysa TMK ve HMK ekseninde işleyen bu süreçte hak kaybı genellikle iddianın zayıflığından değil, süresinde yapılmayan başvurudan doğar.
Boşanma Sebebine Göre Değişen Takvim
Genel boşanma sebeplerine dayanan davalarda, iddiaya konu olayların üzerinden geçen zaman kural olarak talebi tek başına ortadan kaldırmaz. Buna karşılık kanunda sayılan özel boşanma sebeplerinin bir kısmı, olayın öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa süreye ve olaydan itibaren işleyen uzun süreye bağlanmıştır. Bu süreler geçtiğinde, olayın kendisi ispatlansa dahi o sebebe dayanılamaz. Ayrıca affeden tarafın dava hakkı düşer; bu nedenle olay sonrası yazışmalar ve birlikte yaşamaya devam edilip edilmediği dosyada ayrıca değerlendirilir.
Görevli Mahkeme ve Yetki
Aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemelerinin görev alanındadır; bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde görevin nasıl kullanılacağı ayrıca düzenlenmiştir. Yetki bakımından ise eşlerin yerleşim yeri ile son defa birlikte oturdukları yer belirleyicidir. Yanlış yerde açılan dava esastan reddedilmez; ancak dosyanın gönderilmesi için de süresinde talepte bulunulması gerekir. Bu talebin atlanması davanın açılmamış sayılmasına yol açabilir.
Dava İçindeki Ara Kararlara Karşı Başvurular
- Geçici nafaka ve velayete ilişkin tedbir kararlarına karşı başvuru
- Delil listesinin sunulması ve tanık bildirimi için verilen kesin süreler
- Islah ve talep artırımı bakımından öngörülen zaman dilimleri
- Uzman ya da bilirkişi raporuna itiraz için verilen süre
Karar Sonrası Takvim
- Gerekçeli kararın tebliğ tarihi kayda geçirilir.
- İstinaf süresi ve dilekçe içeriği aynı anda planlanır.
- Kararın yalnızca bir bölümüne itiraz ediliyorsa bu açıkça sınırlandırılır.
- Karşı tarafın başvurusuna cevap için verilen süre ayrıca takip edilir.
Süre Yönetimi İçin Pratik Şema
Tek bir tabloda olayın tarihi, öğrenme tarihi, dava tarihi, duruşma günleri ve verilen kesin süreler birlikte tutulduğunda, hangi hakkın hangi tarihte tükeneceği görünür hale gelir. Adli tatilin sürelere etkisi de bu tabloda ayrıca işaretlenmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve her evliliğin koşulları farklıdır. Özellikle özel sebebe dayanacaksanız, süre hesabını bir hukukçuyla birlikte yapmanız güvenli olacaktır.