Nafaka talepleri, aile hukuku dosyalarının en çok değişikliğe uğrayan kalemidir. TMK ve HMK çerçevesinde nafakanın türü, miktarı ve süresi tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir; 4787 sayılı Kanun ise bu uyuşmazlıkların hangi mahkemede görüleceğini düzenler. Delil eksikliğinden çok, delilin yanlış aşamada ve yanlış mercide sunulması sonucu etkiler.
Nafaka Türü Talebi Şekillendirir
Tedbir nafakası yargılama sürerken geçici koruma sağlar; iştirak nafakası çocuğun bakım giderlerine katılımı, yoksulluk nafakası ise boşanma sonrası yoksulluğa düşen eşi hedefler. Yardım nafakası ise altsoy, üstsoy ve kardeşler arasındaki bakım yükümlülüğünden doğar. Dilekçede bu ayrım yapılmadığında, talep edilenden farklı bir nafaka türü üzerinden değerlendirme yapılabilir ve sonuç beklentiyi karşılamaz.
Görev ve Yetki
Nafaka davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki bakımından nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi öne çıkar. Devam eden bir icra takibi varsa, nafakanın artırılması talebinin icra dosyası üzerinden ileri sürülemeyeceği, bunun ayrı bir dava konusu olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Ekonomik Durumu Ortaya Koyan Kayıtlar
- Sosyal güvenlik kayıtları ve çalışma dönemlerini gösteren hizmet dökümü
- Banka hesap hareketleri ile düzenli gelir ve gider kalemleri
- Tapu ve araç kayıtlarına ilişkin sorgu talepleri
- Kira, eğitim, sağlık ve kredi ödemelerini gösteren belgeler
- Çocuğun okul, kurs ve sağlık giderlerine ilişkin faturalar
Delil Sunumunda Zamanlama
- Dilekçeler aşamasında hangi delillere dayanıldığı açıkça bildirilir.
- Üçüncü kişilerdeki kayıtlar için mahkemeden müzekkere yazılması talep edilir.
- Tanık dinletilecekse tanıkların hangi vakıayı bildiği ayrı ayrı gösterilir.
- Sosyal ve ekonomik durum araştırmasının kapsamı talep edilerek genişletilebilir.
- Sonradan ortaya çıkan belgelerin sunumu için usul kuralları gözetilir.
Miktar Talebinin Gerekçelendirilmesi
Nafaka miktarı yalnızca karşı tarafın gelirine değil, çocuğun ya da eşin somut ihtiyaçlarına da dayanır. Bu nedenle aylık gider tablosunun kalem kalem hazırlanması, soyut bir rakam istemekten daha güçlü bir dayanak sağlar. Ekonomik koşullardaki değişim nedeniyle sonraki dönemde artırım talep edilebileceği de göz önünde tutularak, ilk dosyada gelir ve gider fotoğrafının belgeye bağlanması ileride işi kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Tarafların gelir yapısı, çocuğun yaşı ve velayet düzenlemesi değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, talebinizi oluşturmadan önce dosyanıza özgü bir hukuki görüş almanız yerinde olacaktır.