Boşanma davası sonuçlandığında dosya çoğu kişi için kapanmış sayılır. Oysa kararın kâğıt üzerinde kalmaması, ayrı bir teknik aşamayı gerektirir: hükmün icra edilebilir hâle gelmesi. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun ekseninde, boşanma hükmünün icra edilebilirliğini ve bu aşamada doğan süre kayıplarını ele alıyoruz.
Kesinleşme Şartı Hangi Kalemler İçin Geçerli?
Kişilerin soybağına, aile hukukuna ve şahsi duruma ilişkin hükümler kesinleşmeden icraya konulamaz. Boşanma kararının içindeki maddi ve manevi tazminat ile yargılama gideri kalemleri de bu bütünlüğe bağlı olarak kesinleşmeyi bekler. Buna karşılık nafaka alacağı, niteliği gereği bekletilmeden takibe konulabilecek bir kalem olarak ayrı değerlendirilir. Bu ayrımın kaçırılması, açılan takibin şikâyet üzerine iptaliyle ve harç kaybıyla sonuçlanır.
İlamı Takibe Koymadan Önceki Kontrol Listesi
- Kesinleşme şerhi işlenmiş karar örneğinin alınması
- Hüküm fıkrasındaki her kalemin tutar, para birimi ve başlangıç tarihiyle birlikte okunması
- Nafakanın hangi tarihten itibaren ve hangi artış ölçütüyle hükmedildiğinin tespiti
- Faiz türü ve başlangıç tarihinin hüküm fıkrasından çıkarılması
- Borçlunun adres, işyeri ve mal varlığı bilgilerinin güncellenmesi
Hüküm Fıkrasının Belirsizliği En Büyük Engeldir
İcra müdürlüğü, ilamı yorumlayamaz; yalnızca yazılanı uygular. "Uygun bir nafakaya hükmedilmesine" ya da "tarafların anlaşmasına göre kişisel ilişki kurulmasına" gibi ölçülemeyen ifadeler, kararı fiilen uygulanamaz hâle getirir. Bu nedenle karar tefhim edildiğinde hüküm fıkrası dikkatle okunmalı; belirsizlik varsa kanun yolu süresi içinde bu yönde talepte bulunulmalıdır. Süre geçtikten sonra düzeltme talebi çok daha zordur.
Çocukla Kişisel İlişkinin Uygulanması
Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi artık klasik icra takibi mantığından ayrılmış, adli destek birimleri eliyle yürütülen bir sürece bağlanmıştır. Bu sürecin işleyebilmesi için kararda gün, saat, teslim yeri ve yıl içindeki özel dönemlerin açıkça yazılmış olması gerekir. Uygulamada çatışmaların büyük bölümü, kararın bu ayrıntıları içermemesinden doğar.
Yabancı Mahkeme Kararları
Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması için tanıma veya tenfiz gerekir. Yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesi isteniyorsa tanıma yeterli olabilirken, nafaka ve tazminat kalemlerinin tahsili tenfiz kararını gerektirir. Bu ayrım yapılmadan açılan davalar, sonuçta istenen tahsili sağlamaz.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Hükmün içeriği, tarafların yerleşim yeri ve çocuğun durumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kararı icraya koymadan önce dosyanızı bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yerinde olacaktır.