Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair karar elde etmek, sürecin yalnızca ilk yarısıdır. Kararın fiilen uygulanmadığı hâllerde devreye giren yol farklıdır ve kendi süre kurallarına sahiptir. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 çerçevesinde bu rehber, kararın icra edilebilir hâle getirilmesi ile uygulamada yaşanan engellemelere karşı süre planını konu alır.
Kararın Metni İcraya Elverişli mi?
Uygulanamayan kişisel ilişki kararlarının önemli bir bölümünde sorun karşı tarafın direncinden değil, hükmün belirsizliğinden kaynaklanır. Teslim ve iade saati, yerin neresi olduğu, kimin refakat edeceği, dinî bayram ve yarıyıl tatili düzeni açıkça yazılmamışsa, her uygulama yeni bir tartışma doğurur. Bu nedenle karar kesinleşmeden önce hükmün infaza elverişliliği kontrol edilmeli, gerekiyorsa tavzih yoluna başvurulmalıdır.
Engellemeyle Karşılaşıldığında İşleyen Süre
Kararın gereğinin yerine getirilmemesi hâlinde başvurulacak yolun kendine özgü bir süresi vardır ve bu süre, ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren işler. Aylar sonra toplu biçimde yapılan başvurularda, eski tarihli ihlaller bakımından süre itirazıyla karşılaşılması olağandır. Pratik çözüm, her gerçekleşmeyen görüşmenin ayrı ayrı ve tarihiyle kayda geçirilmesidir.
- Teslim yerine gidildiğine dair kayıt: tarih, saat ve tanık bilgisi
- Yazışmalar: mesaj ve e-posta trafiğinin bütün hâlinde saklanması
- Kolluk veya kurum kaydı varsa dosya numarası
- Çocuğun okul veya sağlık takvimiyle çakışma iddiasına dair belgeler
Zorlayıcı Yol ile Uyum Yolunun Dengesi
Kişisel ilişki dosyalarında yalnızca zorlayıcı tedbire yüklenmek her zaman çocuğun yararına hizmet etmez. Kararın uygulanmama sebebi çocuğun yaşına bağlı uyum güçlüğü ise, uzman desteğiyle kademeli teslim düzeni talebi daha kalıcı sonuç verebilir. Buna karşılık kasıtlı ve süreklilik gösteren engellemede, kayıtların düzenli tutulması ilerideki velayet değişikliği taleplerinde de belirleyici olur.
Kararın Değiştirilmesi Ayrı Bir Yoldur
Şartlar değiştiğinde, uygulanamayan bir düzenin zorla sürdürülmesi yerine kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi istenebilir. Taşınma, çalışma düzeninin değişmesi veya çocuğun eğitim takviminin farklılaşması bu talebin dayanağı olabilir. Bu yol, geçmişteki ihlaller için işleyen süreleri geri getirmez; dolayısıyla iki hat paralel yürütülmelidir: geçmiş ihlaller için süresinde başvuru, gelecek için düzenin yeniden kurulması.
Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirmedir. Çocuğun yaşı, tarafların yerleşim yeri ve hükmün ifadesi süreci belirgin biçimde değiştirdiğinden, adım atmadan önce hukuki destek almanız önerilir.