Velayet davası sonuçlanmış, çocukla kişisel ilişki kurulmasına karar verilmiş olsa da uygulamada asıl zorluk kararın hayata geçirilmesinde yaşanır. Kararın icra edilebilirliği, hükmün yazım biçimine ve doğru birime başvurulmasına bağlıdır.
Kararın İcraya Elverişli Yazılmış Olması
Bir kişisel ilişki hükmünün uygulanabilmesi için gün, saat, teslim ve iade yeri ile yarıyıl ve dinî bayram düzenlemelerinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde yazılmış olması gerekir. Belirsiz yazılmış hüküm, sonraki aşamada tarafların farklı yorumuna açık kalır ve her talepte yeni bir uyuşmazlık doğurur. Hükümde eksiklik varsa, doğrudan icra aşamasına geçmek yerine tavzih ya da değişiklik davası yolunun değerlendirilmesi gerekir.
Muhatap Artık İcra Dairesi Değil
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların yerine getirilmesi, yapılan kanun değişikliğiyle İcra ve İflas Kanunu kapsamından çıkarılarak 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu içine alınmıştır. Bugün başvuru, adliyelerdeki adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne yapılır; teslime ilişkin emir de bu birim tarafından düzenlenir. Alışkanlıkla icra dairesine yapılan başvurular reddedilmekte, aradaki süre çocuğun görüşememesi anlamına gelmektedir.
Teslim Emrine Uyulmazsa Ne Olur?
- Emre rağmen çocuğun teslim edilmemesi hâlinde zorlayıcı nitelikte yaptırım gündeme gelir.
- Süreç, uzman görevlilerin katılımıyla çocuğun yararı gözetilerek yürütülür.
- Tekrarlanan engellemeler velayetin değiştirilmesi talebinin dayanağını oluşturabilir.
- Her başarısız teslim girişiminin tutanakla kayıt altına alınması, ileride ispat açısından belirleyicidir.
Dosyayı Zayıflatan Alışkanlıklar
Görüşün gerçekleşmediği tarihlerin sadece mesaj yazışmalarıyla ileri sürülmesi çoğu zaman yeterli olmaz. Buna karşılık teslim yerine gidildiğini gösteren resmî kayıt, tanık beyanı ve birim tutanakları birlikte sunulduğunda tablo somutlaşır. Öte yandan çocuğun okul saatleri, sağlık durumu ve şehir dışı yaşam gibi fiilî engellerin baştan hesaba katılmaması, uygulanamayan bir hüküm elde edilmesine yol açar.
Karşı Tarafın Savunma Hattı
Teslimden kaçınan taraf genellikle çocuğun isteksizliğini veya sağlık gerekçesini öne sürer. Bu savunmanın kabul görmesi belgeye bağlı olduğundan, raporların tarihleri ile teslim günlerinin örtüşüp örtüşmediği ayrıca incelenir. Sürekli tekrarlanan aynı gerekçe, iyi niyet değerlendirmesinde aleyhe sonuç doğurabilir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatmaktadır. Çocuğun yaşı, yaşadığı yer ve hükmün ifadesi süreci tümüyle değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.