Boşanma sonrasında en çok uyuşmazlık doğuran başlık, çoğu zaman tazminat değil kişisel ilişki düzenidir. TMK ve HMK çerçevesinde kurulan, aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun uyarınca görülen bu dosyalarda protokol metni ne kadar iyi yazılırsa yazılsın, uygulamada aksama yaşandığında hangi adımın atılacağı bilinmiyorsa hak fiilen kullanılamaz.
Protokol metninin ölçülebilirliği
Uygulanabilirliğin ilk şartı, düzenin tartışmaya kapalı yazılmasıdır. Belirli hafta sonları, teslim ve iade saatleri, teslim yeri, tatil ve bayram dönemlerinin paylaşımı, yurt içi ve yurt dışı seyahat izni ile iletişim aracıyla görüşme saatleri açık yazılmadığında, her hafta yeniden pazarlık yapılan bir düzen ortaya çıkar. Ölçülemeyen bir hüküm, ihlal edildiğinde de ispat edilemez.
Aksama halinde izlenecek adımlar
- Her aksamayı tarih, saat ve tanık bilgisiyle kaydedin; tek bir örnek üzerinden sonuç almak güçtür.
- Yazışmaları tek kanalda toplayın ve sözlü mutabakatları yazılı olarak teyit edin.
- Teslimin fiilen gerçekleşmediği durumları, o gün yapılan başvuru veya tutanakla belgeleyin.
- Yerine getirilmeyen hüküm için icra kanalıyla yaptırım yolunu değerlendirin.
- Çocuğun yaşı, okul düzeni veya adres değişikliği nedeniyle düzen fiilen uygulanamaz hale gelmişse, ihlal takibi yerine düzenin değiştirilmesini talep edin.
Çocuğun yararı ölçütü ve delil dili
Bu dosyalarda mahkemenin ölçütü tarafların haklılık iddiası değil, çocuğun üstün yararıdır. Karşı tarafı suçlayan uzun anlatımlar yerine, çocuğun okul devamlılığı, sağlık takibi, uyku ve ders düzeni gibi somut etkileri gösteren kayıtlar daha karşılık bulur. Uzman incelemesi yapılan dosyalarda, tarafların çocuğu sürece dahil etme biçimi de değerlendirmeye girer; bu nedenle çocuğun taraf haline getirilmemesi hem hukuki hem pratik bir gerekliliktir.
Yeni protokolde anlaşmak mı, dava açmak mı
Taraflar çoğu zaman düzeni kendi aralarında güncelleyebilir. Ancak mahkeme kararına dayanan bir düzen, sadece mesajla yapılan mutabakatla değişmez; uyuşmazlık çıktığında geçerli olan yine karardır. Bu nedenle fiilen uygulanan yeni düzenin kalıcı olması isteniyorsa, anlaşmanın karara bağlanması gerekir. Karşı taraf uzun süredir belirsizlik yaratıyorsa, görüşmeleri sürdürmek yerine dosyayı mahkemeye taşımak genellikle daha az yıpratıcı olur.
Bilgilendirme
Bu içerik genel niteliktedir. Çocuğun yaşı, ebeveynlerin yerleşim yerleri ve mevcut kararın kapsamı sonucu değiştirebilir. Somut dosyada adım atmadan önce hukuki görüş alınması yararlı olacaktır.