Boşanmanın ardından açılan mal rejimi tasfiyesi davalarında taraflar çoğu zaman kararın alınmasıyla sürecin biteceğini düşünür. Oysa TMK'nın mal rejimi hükümleri, HMK usulü ve 4787 sayılı kanunla kurulan aile mahkemeleri düzeni birlikte işlediğinde, asıl sınav hükmün fiilen uygulanabilir hâle getirilmesinde yaşanır.
Katılma Alacağı Bir Mülkiyet Hakkı Değildir
Tasfiye sonucunda hükmedilen katılma alacağı, kural olarak kişisel nitelikte bir para alacağıdır; tek başına eşin adına kayıtlı taşınmaz üzerinde doğrudan bir mülkiyet hakkı doğurmaz. Bu ayrım infaz aşamasında somutlaşır: alacaklı eş, taşınmaza doğrudan el koyamaz, alacağını takip yoluyla tahsil eder. Dava dilekçesi kurulurken talebin alacak mı yoksa katkı payına dayalı başka bir talep mi olduğu açıkça belirlenmelidir.
Boşanma Dosyasıyla Bağ ve Kesinleşme
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanmanın sonuçlanmasına bağlıdır; boşanma hükmü kesinleşmeden tasfiye karara bağlanamaz ve tasfiye davası bu yönüyle bekletilir. Aile ve şahsın hukukuna ilişkin kararlar bakımından kesinleşme aranması, tasfiye hükmünün infazını da doğrudan etkiler. Bu nedenle takip başlatılmadan önce kesinleşme şerhi alınmalı, şerh olmadan yapılan işlemlerin iptal riski göz önünde tutulmalıdır.
Alacağı Tahsil Edilebilir Kılmak
- Dava süresince karşı tarafın malvarlığındaki değişiklikler izlenir.
- Devir ihtimaline karşı ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talebi değerlendirilir.
- Taşınmaz, araç ve şirket payları için kayıt sorgulaması yapılır.
- Kesinleşen hüküm için ilamlı takip başlatılır ve dönem faizi doğru hesaplanır.
Değer Tespitinde Belirleyici Belgeler
- Edinim tarihini gösteren tapu ve sicil kayıtları
- Satın alma bedeli ile ödemenin kaynağını gösteren banka hareketleri
- Kredi kullanıldıysa ödeme planı ve taksitleri kimin ödediğine dair kayıtlar
- Kişisel mal iddiası için miras veya bağış belgeleri
- Tasfiye anındaki güncel değere ilişkin tespit
Protokolle Bitirmek mi, Yargılamayı Sürdürmek mi?
Tasfiye davaları uzun sürer ve değer tespiti teknik incelemeye bağlıdır. Malvarlığı sınırlı ve kayıtlı ise, tarafların ödeme ve devir takvimini içeren bir protokolle anlaşması çoğunlukla daha hızlı sonuç verir. Böyle bir protokolde tapu devrinin ne zaman yapılacağı, ödemenin vadesi ve gecikme hâlindeki sonuç yazılmalı; ayrıca hangi taleplerden karşılıklı olarak vazgeçildiği tek tek sayılmalıdır. Malvarlığının gizlendiği veya üçüncü kişilere aktarıldığı yönünde emare varsa, delil toplama imkânı nedeniyle yargılamayı sürdürmek daha korunaklıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Mal rejimi dosyalarında sonuç, edinim tarihleri ve ödeme kaynaklarına ilişkin somut kayıtlara bağlı olduğundan, adım atmadan önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.