Boşanma dosyalarında en çok geri dönen konu, mal rejimi değil; çocukla kişisel ilişkinin fiilen kurulamamasıdır. Bunun sebebi çoğu zaman kötü niyet değil, protokolün belirsiz yazılmış olmasıdır. TMK ve HMK ile 4787 sayılı düzenleme çerçevesinde aile mahkemesinin onayladığı metin, aynı zamanda icra dairesinde uygulanacak metindir. Bu nedenle protokol, taraflar arasındaki iyi niyete değil; başkasının okuyup uygulayabileceği açıklığa dayanmalıdır.
Belirsizlik Nerede Doğuyor?
Uygulamada en sık tartışma çıkaran ifadeler şunlardır: uygun zamanlarda görüşme, karşılıklı anlaşılan hafta sonları, makul süre. Bu ifadeler icra aşamasında karşılığı olmayan cümlelerdir. Gün, saat, teslim ve iade yeri, hangi tarafın hangi işlemi yapacağı ayrı ayrı yazılmadığında, mahkeme kararı elde olmasına rağmen sonuç alınamaz.
Metinde Mutlaka Bulunması Gereken Başlıklar
- Görüşme günleri, başlangıç ve bitiş saatleri
- Yarıyıl ve yaz tatili düzeni ile dinî bayramların paylaşımı
- Teslim ve iade yeri; ulaşımın kim tarafından sağlanacağı
- Yurt içi veya yurt dışı seyahatte önceden bilgilendirme usulü
- Görüşmenin gerçekleşemediği hâllerde telafi günü
- Yaş büyüdükçe düzenin nasıl değişeceği
İletişim Kanalını da Düzenleyin
Görüşme dışındaki günlerde görüntülü veya sesli iletişimin sıklığı ve saati belirlenmediğinde, bu konu yeni bir çekişme başlığına dönüşür. Aynı şekilde okul bilgilerine, sağlık kayıtlarına ve gelişim raporlarına her iki ebeveynin nasıl erişeceği metne yazıldığında, sonradan açılacak birçok talebin önüne geçilir.
Yerine Getirilmediğinde Ne Yapılır?
Karara rağmen çocuk teslim edilmiyorsa, konu adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü aracılığıyla yürütülen teslim usulüne taşınır. Burada belirleyici olan, ihlalin belgelenmesidir: gidilen tarih ve saatin tutanakla veya görevli kayıtlarıyla sabitlenmesi gerekir. Yalnızca mesaj yazışmasına dayanan başvurular çoğu zaman yetersiz kalır.
Koşullar Değiştiğinde Protokolü Güncellemek
Şehir değişikliği, çalışma düzeninin farklılaşması veya çocuğun okul takviminin değişmesi hâlinde eski protokolü zorlamak yerine değişiklik talebiyle mahkemeye başvurmak daha isabetlidir. Fiilen farklı bir düzenin uzun süre uygulanması, sonraki yargılamada tartışma konusu olabilir; bu nedenle değişiklik yazılı hâle getirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; çocuğun yaşı, ebeveynlerin bulunduğu yer ve dosyanın özellikleri düzeni değiştirir. Protokol metnini imzalamadan önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.