Boşanma dosyası sona erdiğinde çoğu zaman asıl uyuşmazlık yeni başlar: evlilik boyunca edinilen malların tasfiyesi. Bu aşamada duygusal anlatım değil, hangi malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğini gösteren belgeler sonuç doğurur. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, katkı ve katılma alacağının ispatını konu alır.
Malı doğru gruba yerleştirmek
Tasfiyenin ilk adımı, her malvarlığı kaleminin edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı olduğunu belirlemektir. Edinilmiş mal lehine kabul edilen karine nedeniyle, bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür. Miras yoluyla gelen, evlilikten önce sahip olunan ya da bir kişisel malın yerine geçen değerler bu bakımdan ayrı bir dosyada toplanmalıdır.
İspatın omurgasını kuran belgeler
- Tapu ve araç tescil kayıtlarının edinim tarihleriyle birlikte dökümü
- Alım bedelinin ödendiği hesaplara ait banka hareketleri ve kredi sözleşmeleri
- Kredi taksitlerinin hangi eşin gelirinden ödendiğini gösteren kayıtlar
- Ziynet ve nakit katkılara ilişkin fatura, düğün kayıtları ve tanık beyanları
- Şirket payları ile bireysel emeklilik ve yatırım hesaplarının dönemsel değerleri
Zamanlama: hangi dava ne zaman?
Tasfiye talebi kural olarak boşanma kararının kesinleşmesinden sonra sonuç doğurur; bu nedenle dosyalar arasındaki sıralama ve zamanaşımının işleyişi baştan planlanmalıdır. Malların üçüncü kişilere devredilme riski varsa, bu risk tasfiye davasının beklenmesi yaklaşımıyla değil, uygun geçici koruma talepleriyle karşılanmalıdır. Belgelerin bir kısmı bankalardan ve resmî kurumlardan zaman alarak geldiği için, delil temini talepleri dilekçede açık ve adresli biçimde yazılmalıdır.
Protokolle anlaşma mı, dava mı?
Anlaşmalı çözüm, yargılama süresini ve bilirkişi giderlerini ortadan kaldırdığı için çoğu dosyada makul bir seçenektir. Ancak protokolde yalnızca taşınmazın kime kalacağı değil, kredi borcunun kimde kalacağı, devir masrafları ve karşılıklı feragat kapsamı da yazılmalıdır. Eksik yazılmış bir protokol, kısa süre sonra ikinci bir davanın dayanağı hâline gelir. Anlaşma sağlanamıyorsa talep kalemleri hesaplanabilir biçimde ayrıştırılmalıdır.
Buradaki değerlendirmeler geneldir; evlilik tarihi, rejimin türü ve malların edinim biçimi sonucu değiştirir. Kendi dosyanız için belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız faydalı olacaktır.