Boşanmanın kesinleşmesi, mal rejimi uyuşmazlığının sonu değil başlangıcıdır. Katılma alacağı davasında sonucu belirleyen şey, tarafların anlatımı değil malvarlığının hangi tarihte, hangi kaynakla edinildiğini gösteren kayıtlardır. TMK ve HMK ekseninde bu rehber, tasfiye hesabının delil temelini kurmaya odaklanır.
Rejimin Türü ve Tarihler
Hesap yapılmadan önce iki tarih kesinleştirilmelidir: evlenme tarihi ve mal rejiminin sona erdiği tarih. Sona erme, kural olarak boşanma davasının açıldığı tarihe göre belirlenir. Eşler arasında sözleşmeyle seçilmiş farklı bir rejim varsa, sözleşmenin tarihi ve kapsamı tüm hesabı değiştirir. Bu nedenle ilk incelenecek belge, varsa mal rejimi sözleşmesi ve nüfus kayıtlarıdır. Belirli bir tarihten önceki dönemler için farklı bir yasal rejimin geçerli olabileceği de gözden kaçırılmamalıdır.
Kişisel Mal mı, Edinilmiş Mal mı?
Tartışmanın merkezinde bu ayrım yer alır ve ispat yükü çoğu zaman kişisel mal iddiasında bulunan tarafa düşer. Uygulamada en çok kullanılan belgeler şunlardır:
- Miras yoluyla veya karşılıksız kazanım iddiasında: veraset ilamı, tapu devir belgesi, bağış senedi.
- Evlilik öncesi birikim iddiasında: evlenme tarihinden önceki banka hesap dökümleri.
- Bir malın satılıp yerine yenisinin alındığı iddiasında: iki işlem arasındaki para akışını gösteren kesintisiz banka kaydı.
- Değer artışı iddiasında: taşınmazın edinme tarihindeki ve tasfiye tarihindeki değerini gösteren kayıtlar.
Nakit olarak yapılan ödemeler, kaynağı gösterilemediği için çoğu dosyada iddiayı zayıflatır. Bu nedenle banka üzerinden yürütülmüş her işlem, sonradan telafi edilemeyecek bir avantaj sağlar.
Kaçırılan Malvarlığı ve Bilgi Toplama Araçları
Bir eşin, rejimin sona ermesine yakın dönemde malvarlığını üçüncü kişilere devrettiği iddia edilebilir. Bu iddianın araştırılabilmesi için mahkemeden ilgili kurumlardan kayıt celbi istenmesi gerekir: tapu müdürlükleri, trafik tescil kayıtları, ticaret sicil ve bankalar. Talebin dilekçede kurum ve dönem belirtilerek yazılması, genel ifadelerle yapılan taleplerin reddedilmesi riskini azaltır. Şirket ortaklığı bulunan dosyalarda pay değerinin tespiti için mali müşavir incelemesi gerekeceğinden, bu talep de baştan ileri sürülmelidir.
Anlaşma Protokolü Yazılırken
4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemelerinde görülen bu davalarda, tarafların anlaşarak sonuca varması mümkündür. Ancak protokolün eksik yazılması, yıllar sonra yeni bir dava doğurur. Metinde her taşınmaz ada-parsel bilgisiyle, her banka hesabı numarasıyla, her araç plakasıyla gösterilmelidir. "Karşılıklı olarak birbirimizden alacağımız yoktur" cümlesinin hangi kalemleri kapsadığı açıkça yazılmadığında, katılma alacağı ile ziynet alacağı gibi farklı talepler arasında tartışma çıkar. Boşanma protokolünde mal rejimine ilişkin bir hüküm bulunmaması hâlinde, bu talebin ayrıca dava edilebileceği unutulmamalıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Evlilik süresi, malvarlığının niteliği ve edinme tarihleri her dosyada farklı sonuçlar doğuracağından, tasfiye talebinizi ileri sürmeden önce belgelerinizin bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi yerinde olur.