Boşanmanın ekonomik sonuçları çoğu zaman duygusal tartışmalardan değil, banka ve tapu kayıtlarından çıkar. Mal rejimi tasfiyesinde talebin akıbetini belirleyen şey, malın kim adına kayıtlı olduğu değil; edinme tarihinin, bedelin kaynağının ve katkının belgeyle gösterilip gösterilemediğidir. Bu rehber TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde ispat düzenini ve süre kaynaklı hak kaybını ele alır.
İspat Yükü Nerede Toplanıyor
Evlilik içinde edinilen malların rejime dâhil sayılması kural, bir malın kişisel mal olduğunun iddia edilmesi ise istisnadır. Bu nedenle kişisel mal savunması yapan taraf, miras, bağış veya evlilik öncesi edinim gibi olguyu somut belgeyle ortaya koymak zorundadır. Uygulamada dosyaların kaderini belirleyen nokta çoğunlukla budur.
Hangi Kayıt Neyi Gösterir
- Tapu ve trafik kayıtları: edinme tarihi ve satış bedelinin resmî görünümü.
- Banka hesap hareketleri: bedelin hangi hesaptan, hangi tarihte çıktığı.
- Kredi dosyaları: taksitlerin evlilik içinde mi ödendiği.
- SGK ve bordro kayıtları: tarafların gelir kapasitesi ve katkı tartışması.
- Ticari kayıtlar: şirket payı veya işletme değerindeki artış.
Kayıtlar Kendiliğinden Gelmez
Bankalar ve kurumlar geçmişe dönük kayıtları sınırlı süre saklar; bu nedenle müzekkere taleplerinin dava dilekçesiyle birlikte ve hesap numarası, şube, dönem aralığı belirtilerek yapılması gerekir. Genel ifadeyle yazılan celp talepleri, eksik cevapla dönerek aylarca süre kaybettirir. Değeri tartışmalı taşınmazlarda keşif ve bilirkişi talebinin de erken aşamada ileri sürülmesi doğru olur.
Süre Riskinin İki Yüzü
Birinci risk, tasfiye talebinin kanunda öngörülen sürelere tabi olması ve boşanma kararının kesinleşmesiyle işleyen takvimin gözden kaçmasıdır. İkinci risk daha sessizdir: mal kaçırma amacıyla yapılan devirler zamanla üçüncü kişilere geçtiğinde ispat çok zorlaşır. Bu nedenle dava açılmadan önce tapu ve şirket kayıtlarının güncel durumu kontrol edilmeli, gerekiyorsa ihtiyati tedbir talebi baştan kurulmalıdır.
Delil Toplarken Sınırı Aşmamak
Eşin izni olmadan ele geçirilen yazışmalar, gizlice yapılan kayıtlar ve üçüncü kişilerden hukuka aykırı yolla alınan bilgiler, hem dosyada değerlendirme dışı kalabilir hem de ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Aile hukuku dosyalarında delilin elde ediliş biçimi, içeriği kadar önemlidir.
Yukarıdaki değerlendirme genel çerçeve sunar; rejimin türü, evlilik tarihi ve malvarlığının yapısı sonucu tümüyle değiştirebilir. Talep kalemlerinizi belgeleriniz üzerinden bir avukatla birlikte hesaplatmanız önerilir.