Anlaşmalı boşanmada tarafların hazırladığı protokol, çoğu kez basit bir mutabakat metni sanılır. Oysa boşanma dosyasında protokol, hâkimin onayıyla birlikte icra edilebilir sonuçlar doğuran ve yıllar sonra da tarafları bağlayan bir belgeye dönüşür. TMK, HMK ve 4787 sayılı düzenleme çerçevesinde aile mahkemesi önündeki bu metnin belirsiz kalan her maddesi, ileride yeni bir dava konusudur.
Protokolde Belirsiz Bırakılmaması Gereken Başlıklar
- Velayet, kişisel ilişki günleri ve tatil dönemlerinin somut takvimi
- İştirak ve yoksulluk nafakasının tutarı ile artış yönteminin açık ifadesi
- Maddi ve manevi tazminat taleplerinden feragat edilip edilmediği
- Taşınmaz, araç ve banka hesapları bakımından mal rejiminin tasfiyesi
- Ortak borçların hangi tarafça üstlenileceği ve ödeme takvimi
Anlaşmalı Boşanmanın Ön Şartları
Anlaşmalı yolun işleyebilmesi için evliliğin kanunda öngörülen süreyi doldurmuş olması, tarafların birlikte başvurması veya birinin davayı kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladığına kanaat getirmesi gerekir. Hâkim protokolü aynen onaylamak zorunda değildir; özellikle çocuğun yararına ilişkin düzenlemelerde değişiklik önerebilir. Bu nedenle metin, olası bir değişiklikte bütünün bozulmayacağı şekilde kurgulanmalıdır.
Anlaşma Bozulursa Çekişmeli Sürece Geçiş
Duruşmada taraflardan biri iradesinden dönerse dosya çekişmeli olarak devam eder. Bu ihtimalde en büyük risk, anlaşmalı süreç için hazırlanmış dosyada delil sunulmamış olmasıdır. Kusura ilişkin iddialar ileri sürülecekse, tanık listesinin ve belgelerin usulüne uygun biçimde ve süresinde sunulması gerekir; bu süreler kaçırıldığında sonradan sunum kural olarak mümkün olmaz. Protokolde yer alan karşılıklı kabuller ise, anlaşma ortadan kalktığında beklenmedik biçimde aleyhe yorumlanabilir.
Özel Boşanma Sebeplerinde Süre Riski
Bazı boşanma sebeplerinde dava hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren işleyen süreye bağlanmıştır ve bu süre geçtikten sonra o sebebe dayanılamaz. Ayrıca affetme iradesi ortaya konulduğunda da aynı sebep ileri sürülemez hale gelir. Bu nedenle öğrenme tarihinin ve sonraki davranışların dikkatle değerlendirilmesi, hangi hukuki sebebe dayanılacağını doğrudan belirler.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; evliliğin süresi, çocukların durumu ve mal varlığının yapısı protokolün içeriğini tümüyle değiştirir. Metni imzalamadan önce hukuki inceleme yaptırmanız, ileride açılacak davaların çoğunu gereksiz kılar.