Boşanmanın ardından gündeme gelen mal rejimi tasfiyesi, duygusal bir tartışmadan çok muhasebe niteliğinde bir yargılamadır. Sonucu belirleyen şey iddianın gücü değil, her malvarlığı kaleminin edinme tarihinin ve kaynağının belgeyle gösterilebilmesidir. Bu rehber, delil toplama sırasını ve eksik belgeyle açılan davaların taşıdığı riski ele alır.
Hangi Rejim Uygulanacak
Türk Medeni Kanunu ile getirilen edinilmiş mallara katılma rejimi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki evlilikler bakımından yasal rejimdir. Daha önce kurulmuş evliliklerde ise önceki dönem ile sonraki dönem farklı değerlendirilir. Eşler noterde sözleşmeyle başka bir rejim seçmişse bu sözleşme esas alınır. Dolayısıyla dosyanın ilk belgesi evlenme tarihi ve varsa mal rejimi sözleşmesidir.
Kalem Kalem Delil Matrisi
- Taşınmazlar için tapu kaydı, satış bedeli ve alım tarihindeki ödeme kayıtları
- Araçlar için trafik tescil kaydı ve noter satış senedi
- Banka hesapları için evlilik tarihi ve dava tarihi itibarıyla bakiye dökümleri
- Şirket payları için ortaklık kayıtları ve pay devir belgeleri
- Kişisel mal iddiası için miras, bağış veya evlilik öncesi edinime ilişkin belgeler
- Kredi ile alınan malvarlığında ödeme planı ve taksitleri kimin ödediğine dair kayıt
Kişisel Mal İddiasının İspatı
Bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür. Miras yoluyla gelen bir taşınmazın satılıp yerine yenisinin alınması hâlinde, iki işlem arasındaki para akışının kesintisiz gösterilmesi gerekir. Aradaki halka eksikse mal edinilmiş mal sayılabilir. Bu nedenle satış bedelinin yatırıldığı hesap ile yeni alımın ödendiği hesabın aynı dosyada birlikte sunulması önemlidir.
Zamanlama ve Bekletici Mesele
Tasfiye talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilir; ancak boşanma kararı kesinleşmeden tasfiyeye ilişkin hüküm kurulamaz. Uygulamada tasfiye dosyası çoğu kez boşanma dosyası bekletici mesele yapılarak yürütülür. Bu bekleme süresinde karşı tarafın malvarlığını devretme ihtimaline karşı tedbir talebinin erken ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir.
En Sık Görülen Eksik
Dosyaların büyük bölümünde talep, tutar belirtilmeden ve hangi kaleme dayandığı gösterilmeden yazılır. Belirsiz alacak biçiminde açılan davalarda dahi hangi malvarlığının hangi gerekçeyle tasfiyeye girdiği açıklanmalıdır. Ayrıca değer tespiti karar tarihine yakın değerler üzerinden yapıldığından, güncel değerlendirme talebi de dilekçede yer almalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Evlilik tarihi, malvarlığının kaynağı ve varsa sözleşme hükümleri hesaplamayı bütünüyle değiştirebileceğinden, dosyanız için ayrı bir hukuki inceleme yapılmalıdır.