Anlaşmalı boşanmada tarafların hazırladığı protokol, hâkimin denetimine tabi bir metindir. Protokol imzalanmış olsa bile mahkeme, çocuğun yararı veya tarafların menfaat dengesi bakımından uygun bulmadığı düzenlemeleri kabul etmeyebilir. Bu yazı, TMK ve HMK çerçevesinde protokolün kabul edilmemesi hâlinde izlenecek düzeltme ve başvuru sırasını, özellikle de eksik belge ve ispat sorunlarını konu alıyor.
Protokolün Reddedilmesi Ne Anlama Gelir
Protokolün uygun bulunmaması, boşanma talebinin tümden reddedildiği anlamına gelmez. Çoğu zaman sorun tek bir maddededir: velayet düzenlemesi, kişisel ilişki takvimi, nafaka kaleminin belirsizliği veya mal paylaşımının ölçülemez biçimde yazılması. Bu nedenle ilk yapılması gereken, duruşma tutanağındaki ara kararı okuyup itirazın hangi maddeye yöneldiğini tespit etmektir.
Sık Rastlanan Metin Kusurları
- Nafakanın hangi tarihten itibaren ve hangi ölçüte göre artacağının yazılmaması
- Kişisel ilişkinin tatil ve özel günler bakımından boşluk bırakması
- Ferağ, devir veya ödeme taahhüdünün icra edilebilir açıklıkta kurulmaması
- Karşılıklı feragat ifadelerinin hangi alacakları kapsadığının belirsiz kalması
- Tarafların ekonomik durumuna ilişkin hiçbir belgenin dosyaya konulmaması
Düzeltilmiş Protokolü Sunarken Delil Yönü
Protokol yalnızca bir irade beyanı değildir; hâkimin denetimini kolaylaştıran ekler onu güçlendirir. Nafaka miktarı tartışmalıysa gelir belgesi, çocuğun okul ve sağlık düzeni tartışmalıysa buna ilişkin kayıtlar, taşınmaz devri öngörülüyorsa tapu ve borç durumu bilgisi dosyaya eklendiğinde, düzenlemenin makul olduğu daha kolay görülür. Belge eksikliği, çoğu zaman iyi niyetle hazırlanmış bir protokolün de kabul edilmemesine yol açar.
Anlaşmalı Yol Kapanırsa İzlenecek Sıra
- Ara karardaki gerekçe ve verilen süre tutanaktan çıkarılır.
- Yalnızca itiraza konu madde revize edilir; kabul görmüş maddeler korunur.
- Revize metin, tarafların güncel imzalarıyla ve gerekçesini açıklayan kısa bir dilekçeyle sunulur.
- Taraflardan biri artık anlaşmadan dönerse, çekişmeli yargılamaya geçişte iddia ve delillerin usulüne uygun bildirimi planlanır.
- Çekişmeli aşamada tanık ve belge listesi, protokoldeki kabullerden bağımsız biçimde yeniden kurulur.
Çekişmeliye Dönüşte Dikkat Edilecek Nokta
Anlaşmalı dosyada verilen beyanların çekişmeli aşamada nasıl değerlendirileceği çoğu zaman gözden kaçar. Protokolde yer alan kabuller, sonradan aleyhe yorumlanabilecek ifadeler içerebilir. Bu nedenle metin hazırlanırken yalnızca anlaşmanın gerçekleşeceği varsayımıyla değil, anlaşmanın bozulması ihtimali de düşünülerek yazılmalıdır.
Aile hukuku dosyalarında sonucu belirleyen ayrıntılar kişiden kişiye değişir. Metninizi imzalamadan önce, çocukların durumu ve mali kalemler bakımından bir hukukçuya kontrol ettirmeniz olası hak kayıplarını azaltır.