Mal rejimi tasfiyesi, boşanmanın duygusal tarafından bağımsız, tamamen hesap ve belge üzerine kurulu bir davadır. Talebin kabulü, eşin kusuru ya da evliliğin nasıl yürüdüğü değil, malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğinin gösterilmesine bağlıdır. Bu rehber, TMK ve HMK çerçevesinde katılma alacağı talebinde delil eksikliğinin nasıl önleneceğine odaklanır.
Tarih, Her Şeyi Belirleyen İlk Veri
Tasfiyede iki tarih belirleyicidir: malın edinildiği tarih ve rejimin sona erdiği tarih. Evlilik öncesinde edinilen veya miras yoluyla gelen değerler ile evlilik içinde emekle edinilen değerler farklı rejime tabidir. Bu nedenle dosyanın ilk sayfası bir kronoloji olmalıdır. Kronoloji kurulmadan hazırlanan bilirkişi taleplerinin çoğu, hesabın hangi tarihe göre yapılacağı belirsiz kaldığı için eksik rapora yol açar.
Toplanacak Kayıtlar
- Taşınmazlar için tapu kayıtları, akit tablosu ve varsa kredi sözleşmesi ile ödeme planı.
- Banka hesap hareketleri: peşinat kaynağı ve taksit ödemelerinin hangi hesaptan yapıldığı.
- Araç, şirket payı, bireysel emeklilik ve birikimli sigorta poliçelerine ilişkin kayıtlar.
- Miras veya bağış yoluyla gelen değerler için veraset belgesi, bağış beyanı ve intikal kayıtları.
- Kişisel maldan edinilmiş mala yapılan katkıları gösteren dekontlar ve yazışmalar.
Kaçırılan Malvarlığı İddiası Nasıl Somutlaşır
Rejimin sona ermesine yakın dönemde yapılan devirler sık tartışma konusudur. Bu iddianın işe yaraması için devrin tarihi, karşılığının gerçekten ödenip ödenmediği ve devralan kişiyle olan yakınlık ilişkisi birlikte gösterilmelidir. Yalnızca devrin varlığını ileri sürmek yeterli olmaz; bedelin nereye gittiğinin izlenebilmesi gerekir. Bu nedenle ilgili kurumlardan kayıt istenmesi, dava dilekçesinde açık ve hedefli biçimde talep edilmelidir.
Aile Mahkemesindeki Usul Ayrıntıları
Tasfiye talepleri 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemelerinde görülür ve HMK kuralları uygulanır. Delillerin dilekçeler aşamasında gösterilmesi, sonradan sunulacak belgeler için ise sunma imkânının usulünce açıklanması gerekir. Talebin belirsiz alacak olarak mı yoksa kısmi olarak mı açılacağı, harç ve zamanaşımı bakımından sonuç doğurduğundan bu tercih dava açılmadan önce netleştirilmelidir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirmedir; her evliliğin mal yapısı ve belge durumu kendine özgüdür. Tasfiye talebine girişmeden önce elinizdeki kayıtların hangi rejime işaret ettiğini bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.