Evliliğin sona erme sürecinde mal rejiminden doğan alacak, çoğu zaman uzun bir yargılamanın sonunda hesaplanır. Bu sürede karşı tarafın malvarlığını devretmesi, şirket paylarını elden çıkarması veya hesapları boşaltması, kâğıt üzerinde kazanılan bir hakkın fiilen tahsil edilememesine yol açar. TMK'nın mal rejimlerine ilişkin düzeni ile HMK'nın geçici hukuki koruma araçları burada birlikte kullanılır; 4787 sayılı Kanun ise bu uyuşmazlıkların görüleceği yargılama düzenini belirler.
Tedbir Talebi Neden Erken Yapılmalı
Geçici tedbir, mevcut durumu koruma amacı taşır. Devir gerçekleştikten sonra talep edilen tedbir, çoğu zaman konusuz kalır ve o noktadan sonra iptal talepleriyle uğraşmak gerekir. Bu nedenle malvarlığının niteliği devre elverişliyse ve karşı tarafın böyle bir eğilimi gösteren davranışları varsa, tedbir talebinin dava dilekçesiyle birlikte sunulması yerinde olur.
Talep Edilecek Tedbirin Somutlaştırılması
- Taşınmazlar için tapu kaydına konulacak şerh: ada, parsel ve il ilçe bilgisiyle
- Araçlar için tescil kaydına ilişkin talep: plaka ve şasi bilgisiyle
- Şirket payları için pay devrinin sınırlanmasına yönelik talep
- Banka hesapları için tedbir: kurum ve hesap bilgisi netleştirilerek
- Kiralanan taşınmazlarda kira gelirinin akıbetine ilişkin talep
Genel ifadelerle yazılan tedbir talepleri uygulanabilir olmadığı için sonuçsuz kalır. Her kalemin tanımlayıcı bilgisiyle birlikte yazılması gerekir.
Delil Eksikliğinin Tedbir Aşamasındaki Etkisi
Geçici koruma talebinde, iddianın yaklaşık olarak ortaya konulması beklenir. Malvarlığının varlığına dair hiçbir belge sunulmadan yapılan talep, hangi mal üzerinde ne yapılacağı belli olmadığı için karşılıksız kalır. Bu nedenle talepten önce tapu, tescil ve sicil kayıtlarının çıkarılması; elde edilemeyenler için ise dilekçede müzekkere talep edilmesi gerekir. Karşı tarafın gelir ve malvarlığına dair bilgiye ulaşılamıyorsa, hangi kurumdan hangi bilginin isteneceği tek tek yazılmalıdır.
Mal Rejimi Hesabının Dayandığı Kayıtlar
Alacağın hesabı, malın edinilme tarihi ve edinimde kullanılan kaynağa göre yapılır. Bu nedenle evlilik süresince yapılan alımların ödeme kaynağı belgelenmelidir: kredi kullanılmışsa kredi sözleşmesi ve taksit ödemeleri, kişisel malvarlığından katkı yapılmışsa bunun banka kaydı. Miras veya bağış yoluyla gelen değerlerin ayrı tutulması da yine belgeye dayanır. Bu kayıtlar toplanmadığında hesap, yalnızca güncel tapu kayıtları üzerinden yapılır ve gerçek katkı yansımaz.
Tedbir Kararı Sonrası Takip
Karar alınması yeterli değildir; ilgili kurumlara yazının yazılıp yazılmadığı ve kaydın fiilen işlenip işlenmediği takip edilmelidir. Uygulamada tedbir kararı verildiği hâlde kayda işlenmediği için devrin gerçekleştiği durumlarla karşılaşılır. Ayrıca tedbirin kapsamı dışında kalan kalemler için ek talepte bulunulması gerekebilir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Uygulanan mal rejimi, malvarlığının yapısı ve evlilik süresi sonucu doğrudan etkilediğinden, dosyanız için ayrıntılı hukuki değerlendirme alınması önerilir.