Evlilik birliğinin sona ermesiyle gündeme gelen mal rejimi tasfiyesi, duygusal tartışmalardan çok belgelerin niteliğine dayanır. TMK'nın mal rejimine ilişkin hükümleri, HMK'nın ispat kuralları ve aile mahkemelerinin kuruluşuna dair 4787 sayılı Kanun birlikte işler. Bu rehber, delil toplarken yapılan ve alacağın miktarını doğrudan etkileyen usul hatalarını azaltmaya odaklanıyor.
Hangi Mal Hangi Gruba Girer
Tasfiyenin ilk adımı, malvarlığının nitelendirilmesidir. Evlilik öncesinde edinilen değerler, miras veya bağış yoluyla gelen kazandırmalar, kişisel kullanım eşyaları ile evlilik içinde emek ve gelirle edinilen değerler farklı gruplarda değerlendirilir. Bu ayrım yapılmadan sunulan taleplerde, kişisel mal niteliğindeki bir değer hesaba dahil edilerek talep şişirilir ya da tersine, hesaba girmesi gereken bir değer atlanır. Bir malın alımında kişisel kaynak kullanıldığı ileri sürülüyorsa, bu kaynağın izinin banka kayıtlarıyla sürülebilir olması gerekir.
Belge Toplamanın Meşru Yolları
Uygulamada en riskli davranış, eşin telefonundan, e-postasından veya bilgisayarından izinsiz alınan kayıtların dosyaya sunulmasıdır. Bu tür bir delil hem ispat değeri bakımından tartışılır hem de sunan taraf açısından ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Doğru yol, tapu, trafik, banka, şirket ortaklığı ve sosyal güvenlik kayıtlarının dava dosyası üzerinden ilgili kurumlardan istenmesidir. Talebin hangi kuruma, hangi dönem için yöneltileceği dilekçede açıkça yazılmalıdır; genel ifadelerle yapılan müzekkere talepleri çoğu zaman eksik cevapla döner.
Değer Tespiti ve Zamanlama
- Malın edinme tarihindeki değeri ile tasfiye anındaki değerinin ayrı ayrı gösterilmesi
- Taşınmazlarda güncel rayiç için bilirkişi incelemesi talebinin zamanında yapılması
- Kredi ile alınan malda ödemelerin hangi dönemde ve hangi kaynaktan yapıldığının dökümü
- Şirket paylarında değerleme için gerekli mali tabloların istenmesi
- Devredilmiş malvarlığı varsa devir tarihinin ve karşılığının tespiti
Duruşma Öncesi Delil Kontrolü
- Delil listesi süresinde ve eksiksiz sunuldu mu
- Her belge, hangi iddiayı desteklediği belirtilerek dizinlendi mi
- Tanıklar, malvarlığına ilişkin somut bilgiye sahip kişilerden mi seçildi
- Karşı tarafın kişisel mal savunmasına cevap hazırlandı mı
- Talep, katılma alacağı ve değer artış payı yönünden ayrı ayrı hesaplandı mı
Son Değerlendirme
Mal rejimi dosyalarında sonucu belirleyen şey, iddianın gücünden çok belgenin izlenebilirliğidir. Evlilik süresi, gelir yapısı ve edinim biçimi her dosyada farklı olduğundan, kendi malvarlığı geçmişiniz üzerinden ayrıntılı bir hesap çalışması yapılmasını sağlamanız faydalı olur.