Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde sonucu belirleyen şey, tarafların anlatımı değil malvarlığının hangi tarihte, hangi kaynakla edinildiğini gösteren kayıtlardır. Bu nedenle mal rejimi dosyası, bir duygusal tartışma dosyası değil, tarih ve belge dosyasıdır.
Üç Tarih, Tüm Hesabın Omurgası
Türk Medeni Kanunu çerçevesinde yapılacak hesap, üç tarihe dayanır: evlenme tarihi, mal rejiminin sona erdiği tarih ve tasfiye anındaki değer. Bir taşınmazın rejim içinde mi yoksa öncesinde mi edinildiği, kredi taksitlerinin hangi dönemde ödendiği ve kişisel maldan gelen katkı bulunup bulunmadığı bu üç tarih üzerinden çözülür. Dosyanın ilk sayfasına bu tarihler yazılmadan delil toplamaya başlamak, gereksiz belge yığını yaratır.
Toplanacak Kayıtların Önceliği
- Tapu kayıtları ve akit tablolarının tam örnekleri
- Kredi sözleşmeleri ile ödeme dökümleri
- Banka hesap hareketleri ve para transferlerinin açıklama alanları
- Araç, şirket payı ve bireysel emeklilik gibi kolayca gözden kaçan kalemler
- Ziynet eşyasına ilişkin fotoğraf, fatura ve tanık beyanı
Boşanma Dosyasıyla İlişkiyi Doğru Kurmak
Tasfiye talebi, kural olarak boşanmanın kesinleşmesine bağlı olarak sonuç doğurur. Bu yüzden boşanma dosyası sürerken tasfiye talebinin ayrı bir dosyada ileri sürülmesi ve bekletilmesi sık görülen bir yoldur. Bu ayrım gözetilmezse, tarafların bir kısmı tasfiye talebini hiç ileri sürmeden boşanma sürecini tamamlar ve sonradan zaman baskısıyla karşılaşır. Ayrıca boşanma protokolünde yer alan genel nitelikli feragat cümleleri, katılma alacağını da kapsayacak biçimde yorumlanma riski taşır.
Protokol mü, Dava mı?
Mal rejiminden doğan alacaklar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği nitelikte olduğundan anlaşma ve arabuluculuk yoluyla çözülebilir. Protokol yolu şu hâllerde makuldür: malvarlığı kalemleri sınırlı ve belirlidir, değerler tartışmasızdır, ödeme peşin veya kısa vadelidir. Buna karşılık şirket payı, yurt dışı varlık, üçüncü kişi adına kayıtlı olduğu ileri sürülen mal veya devri gizlendiği iddia edilen kalemler varsa, dava yolu daha güvenlidir. Protokol tercih edildiğinde her kalem tek tek sayılmalı, ödeme takvimi ve ihlal hâlindeki sonuçlar açıkça yazılmalıdır.
Değer Tespitini Erken Yaptırın
Taşınmaz ve şirket payı değerlerine ilişkin tartışma, çoğu dosyada süreci uzatan asıl kalemdir. Değer tespitine ilişkin talebin yargılamanın başında ileri sürülmesi, hem uzlaşma ihtimalini gerçekçi kılar hem de sonradan gelen sürpriz raporların etkisini azaltır.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Rejim türü, evlilik tarihi ve malvarlığının yapısı sonucu değiştirebileceğinden, tasfiye kararı verilmeden önce dosyanın bir aile hukuku avukatıyla incelenmesi önerilir.