Boşanmanın mali sonuçları içinde en teknik başlık mal rejiminin tasfiyesidir. Talep haklı olsa bile, zamanlaması ve ispat düzeni yanlış kurulduğunda alacak eksik hesaplanır ya da dava erken açıldığı için beklemeye alınır.
Ayrı dava, bağlı sonuç
Katılma alacağı talebi boşanma davasından ayrı bir dava olarak aile mahkemesinde görülür. Ancak mal rejimi, boşanma kararının kesinleşmesiyle dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erdiğinden, tasfiye hükmü kural olarak boşanmanın kesinleşmesi beklenerek kurulur. Bu nedenle tasfiye davası açılabilir; fakat sonuç, boşanma dosyası bekletici mesele yapılarak verilir.
Karineyi kimin çürüteceği belirleyicidir
Edinilmiş mallara katılma rejiminde, eşlerden birinin malvarlığında bulunan değerin edinilmiş mal olduğu kabul edilir. Bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür. Uygulamada tartışma çoğunlukla şu noktalarda düğümlenir:
- Evlilik öncesinde edinilen malın satılıp yenisinin alınmasında değer aktarımının izlenmesi
- Miras veya bağış yoluyla gelen değerlerin ayrı tutulup tutulmadığı
- Kredi ile alınan taşınmazda taksitlerin hangi kaynaktan ödendiği
- Bir eşin diğerinin malına yaptığı katkının denkleştirme olarak hesaplanması
- Rejimin sona ermesinden önce yapılan devirlerin tasfiye dışı bırakılmaya çalışılması
Belge toplama sırası
- Evlilik tarihi ile boşanma dava tarihi arasındaki dönem sınır olarak belirlenir.
- Tapu, trafik tescil ve şirket pay kayıtları bu dönem için istenir.
- Banka hesap hareketleri ve kredi ödeme planları kaynak takibi için toplanır.
- Miras ve bağış belgeleri, para giriş tarihleriyle eşleştirilir.
- Değerlendirmede tasfiye anındaki sürüm değerinin esas alınacağı gözetilerek güncel değer tespiti istenir.
Sık yapılan iki hata
Birincisi, katılma alacağının nafaka veya tazminat kalemleriyle birlikte tek bir talep gibi yazılmasıdır; bunlar farklı hukuki temellere dayanır ve ayrı ayrı hesaplanır. İkincisi, üçüncü kişi adına yapılmış devirlerin göz ardı edilmesidir. Rejimin sona ermesinden önce karşılıksız yapılan kazandırmalar, koşulları varsa hesaba katılabilir; bu iddia dava sırasında açıkça ileri sürülmelidir.
Zamanaşımı bakımından da dikkat gerekir: talep hakkı süresiz değildir ve evliliğin sona ermesine bağlı olarak işleyen bir süreye tabidir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğinde olup, malvarlığınızın yapısına göre farklı bir hesap yöntemi gerekebilir; dava öncesinde belgelerin bir hukukçuyla birlikte taranması önerilir.