Aile hukuku uyuşmazlıklarında acil ihtiyaç ile nihai çözüm çoğu zaman farklı hızlarda ilerler. Dava aylar sürerken çocuğun ve eşin geçimi bekleyemez. Bu yüzden geçici koruma araçları ayrı bir kulvar oluşturur; ancak bu araçların hepsi aynı mercie ait değildir.
Nafaka Türlerini Karıştırmamak
Türk Medeni Kanunu birbirinden farklı işlevlere sahip nafaka türleri öngörür. Dava süresince eşin ve çocuğun geçimi için hükmedilen tedbir nafakası, boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası, velayet kendisine verilmeyen ebeveynin katkısı olan iştirak nafakası ve yardım nafakası ayrı koşullara bağlıdır. Talep edilen nafakanın türü yanlış belirlendiğinde, hakim talebi nitelendirse bile ispat yükü ve inceleme konusu değiştiği için dosya gecikir.
Aile Mahkemesi mi, Mülki Amir mi
Şiddet ve şiddet tehlikesi halinde alınacak koruyucu ve önleyici tedbirler ile dava içindeki tedbir nafakası birbirine karıştırılır. Şiddet önleyici tedbir kararı için aile mahkemesine başvurulabileceği gibi, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mülki amire ve kolluğa da başvurulabilir. Buna karşılık nafaka yalnızca mahkemeden istenir. Aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar; 4787 sayılı Kanun bu yapıyı düzenler.
Yetki: Hangi Yer Mahkemesi
Boşanma davasında yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesindedir. Nafakanın artırılması veya azaltılması istemiyle açılan davalarda ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinin yetkisi gündeme gelir. Bu ayrım bilinmediğinde dava doğru mahkemede açılmış sayılmaz ve yetkisizlik kararı sonrası dosyayı süresinde göndertmek gerekir.
Hüküm Var Ama Ödenmiyorsa
- Nafaka alacağı için icra dairesinde takip başlatılması
- Birikmiş ve işleyecek nafakanın takip talebinde ayrı ayrı gösterilmesi
- Ödeme yapılmaması halinde icra ceza mahkemesine şikayet yolunun değerlendirilmesi
- Şikayet için öngörülen sürenin her ödenmeyen ay bakımından ayrıca hesaplanması
Talebi Güçlendiren Belgeler
- Tarafların gelir durumunu gösteren bordro, vergi ve sosyal güvenlik kayıtları
- Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerine ilişkin belgeler
- Ortak konut giderleri ve kredi ödemelerine dair dökümler
- Ekonomik durumun değiştiğini gösteren yeni tarihli kayıtlar
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Ailenin ekonomik durumu, çocuğun yaşı ve tarafların yerleşim yerleri sonucu doğrudan etkileyeceğinden, talep hazırlanmadan önce bir hukukçunun değerlendirmesine başvurulması önerilir.