Velayete ilişkin karar alınmasıyla süreç bitmez; asıl zorluk kararın fiilen uygulanabilmesidir. Bu aşamada en sık yapılan hata, çocuk teslimi ve kişisel ilişki taleplerinin icra dairesine götürülmesidir. Mevzuatta yapılan değişiklikle bu işler icra dairelerinden alınarak adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerine bırakılmıştır; nafaka alacağı ise icra takibine konu olmaya devam eder.
İki Talep, İki Ayrı Birim
Çocuğun teslimi veya kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların yerine getirilmesi için ilgili müdürlüğe başvurulur; süreç, çocuğun üstün yararı gözetilerek uzman eşliğinde yürütülür. Buna karşılık iştirak ve yoksulluk nafakasının tahsili için icra dairesinde takip başlatılır. Aynı ilamın iki farklı birime taşınması gerektiğinin bilinmemesi, tarafların haftalar kaybetmesine yol açar.
Hükmün İnfaza Elverişli Yazılması
Bir velayet hükmünün uygulanabilmesi için kişisel ilişki günlerinin, saatlerinin, teslim ve iade yerinin tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazılmış olması gerekir. "Uygun görülen zamanlarda" gibi belirsiz ifadeler, uygulamada her ay yeniden uyuşmazlık doğurur. Bu nedenle talep dilekçesi, yargılamanın başında infaz edilebilir bir hüküm hedeflenerek kaleme alınmalıdır.
Uygulamada Tıkanma Noktaları
- Tarafların farklı şehirlerde olması: yol, masraf ve teslim yeri baştan düzenlenmelidir.
- Çocuğun okul takvimi, tatil ve bayram düzenlemelerinin hükümde yer almaması.
- Yurt dışına çıkış ve pasaport işlemlerinde velayet hakkının kapsamının tartışılması.
- Kararın uygulanmasının sürekli engellenmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi talebinin ayrı bir dava olduğunun gözden kaçırılması.
- Geçici koruma ve tedbir kararlarının, esas hükümle karıştırılması.
Adım Sırası
- İlamın kesinleşme şerhli örneği ve nüfus kayıtları temin edilir.
- Talebin türü belirlenir: teslim/kişisel ilişki mi, nafaka tahsili mi.
- İlgili birime başvuru yapılır; başvuru tarihi ve dosya numarası kaydedilir.
- Teslim günlerine ilişkin tutanaklar düzenli olarak arşivlenir; ihlaller tarihiyle not edilir.
- Şartlar değişmişse velayet veya kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi için ayrı dava planlanır.
Yabancılık Unsuru Varsa
Çocuğun yurt dışına götürülmesi ya da yabancı bir mahkeme kararının söz konusu olması hâlinde tanıma-tenfiz ve uluslararası iade mekanizmaları gündeme gelir. Bu süreçler ulusal infaz yolundan farklı işlediği için, başvurunun hangi makam üzerinden yürüyeceği baştan tespit edilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bir çerçeve sunar; çocuğun yaşı, tarafların yerleşim yeri ve hükmün içeriği uygulamayı değiştirebilir. Kararın uygulanmasında güçlük yaşıyorsanız dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.