Mal rejimi tasfiyesi, boşanma dosyasının duygusal tartışmasından çok farklı bir mantıkla yürür: burada belirleyici olan kimin haklı olduğu değil, hangi malın hangi parayla, hangi tarihte edinildiğinin belgeyle gösterilebilmesidir. Delil düzeni kurulmadan açılan tasfiye davaları çoğu kez yıllar sonra eksik hesapla sonuçlanır. Bu rehber, delil toplamayı ve süre planını birlikte ele alır.
Hangi Rejim Uygulanacak Sorusu
Türk Medeni Kanunu ile 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren edinilmiş mallara katılma rejimi, aksi kararlaştırılmadıkça yasal mal rejimidir. Bu tarihten önce edinilen mallar bakımından önceki dönemin kuralları gündeme gelir. Dolayısıyla ilk yapılacak iş, evlilik tarihi ile her bir malın edinim tarihinin aynı tabloda karşılaştırılmasıdır; rejim tespiti yanlış yapılırsa hesabın tamamı yanlış kurulur.
Kişisel Mal ve Edinilmiş Mal Ayrımı
Miras yoluyla gelen değerler, karşılıksız kazandırmalar, kişisel eşya ve manevi tazminat alacakları kişisel mal olarak değerlendirilir. Kişisel malın yerine geçen değerler de bu niteliğini korur. Bu nedenle bir taşınmazın satın alınmasında kullanılan paranın kaynağı gösterilemiyorsa, mal kural olarak edinilmiş mal kabul edilir. Katılma alacağı ile değer artış payı talebinin ayrı ayrı ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir.
Para İzini Kuran Belgeler
- Tapu kayıtları, resmi senetler ve akit tarihleri
- Konut kredisi sözleşmeleri ile taksit ödeme dökümleri
- Banka hesap hareketleri ve havale açıklamaları
- Maaş bordroları ve sosyal güvenlik hizmet dökümü
- Araç tescil kayıtları, şirket pay defterleri ve ortaklık belgeleri
Bu belgelerin bir kısmı ancak mahkeme aracılığıyla ilgili kurumlardan istenebildiğinden, dava dilekçesinde müzekkere taleplerinin kurum kurum ve dönem belirtilerek yazılması zaman kazandırır.
Zamanlama: Boşanmanın Kesinleşmesi Beklenir
Tasfiye talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilse de, hesap kural olarak boşanmanın kesinleşmesi sonrasında yapılır; mahkeme çoğu zaman boşanma dosyasını bekletici mesele sayar. Talebin ne zaman ileri sürüleceği ve hangi süreye tabi olduğu konusunda uygulamada farklı değerlendirmeler bulunduğundan, bekleme tercihi bilinçli yapılmalı ve gecikmenin sonuçları önceden not edilmelidir.
Görev ve Yetkide Doğru Kapı
Mal rejiminden kaynaklanan davalarda görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki bakımından Medeni Kanun boşanma halinde ayrı bir kural öngördüğünden, davanın hangi yer mahkemesinde açılacağı boşanma dosyasının durumuna göre değişir. Görevsiz veya yetkisiz mahkemede açılan dava, esas incelenmeden gönderme kararına konu olur ve takvim uzar.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirmedir; her evliliğin mal varlığı tablosu ve belge durumu farklıdır. Hesabın doğru kurulması için tapu ve banka kayıtlarınızla birlikte aile hukuku alanında çalışan bir hukukçudan görüş almanız yerinde olur.