Boşanma sonrasında en çok tartışılan konu, kâğıt üzerinde kazanılmış bir mal rejimi alacağının fiilen tahsil edilip edilemeyeceğidir. TMK, HMK ve 4787 ekseninde bu süreç iki aşamalıdır: önce aile mahkemesinde bir ilam elde edilir, sonra bu ilam icra dairesi eliyle uygulanır. İki aşamanın mercileri farklıdır ve birinde yapılan hata diğerini işlevsiz bırakır.
Tasfiye Davası Nerede Görülür
Mal rejiminin tasfiyesi talebi, 4787 kapsamında kurulan aile mahkemesinin görev alanındadır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetki bakımından ise ayrım şudur: boşanma veya ayrılık davası devam ediyorsa o davaya bakan mahkeme, mirasbırakanın ölümü hâlinde son yerleşim yeri mahkemesi, diğer hâllerde davalının yerleşim yeri mahkemesi ölçüt alınır.
Bekletici Mesele ve Zamanlama
Tasfiye talebi boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak esas bakımından boşanma hükmünün kesinleşmesi beklenir. Bu nedenle tasfiye dosyası çoğunlukla boşanma dosyasının kesinleşmesine kadar bekler. Bu bekleme süresi, karşı tarafın malvarlığını elden çıkarma riskini doğurur; bu nedenle ihtiyati tedbir ve tapu şerhi talepleri en baştan gündeme getirilmelidir.
İlamın İcraya Elverişli Olması
Bir kararın icra edilebilmesi için infaza elverişli biçimde kurulmuş olması gerekir. Uygulamada karşılaşılan tıkanıklıklar şunlardır:
- Alacağın miktarı yerine oran belirtilmesi ve hesabın icra aşamasına bırakılması.
- Faizin türü ve başlangıç tarihinin hükümde gösterilmemesi.
- Aynen paylaşma ile para alacağı taleplerinin birbirine karıştırılması.
- Taşınmaz üzerindeki payın tapu bilgileriyle açıkça belirtilmemesi.
İcra Aşamasında Hangi Merci
Kesinleşen ilam icra dairesine sunularak ilamlı takip başlatılır. Borçlu bu takipte kural olarak borca itiraz edemez; ileri sürebileceği hususlar sınırlıdır ve bunlar icra hukuk mahkemesine yapılacak şikâyet veya icranın geri bırakılması talebiyle incelenir. Yeniden aile mahkemesine başvurulması sonuç doğurmaz. Buna karşılık nafaka gibi kalemler farklı bir infaz rejimine tabidir ve mal rejimi alacağıyla aynı dosyada değerlendirilmemelidir.
Tahsil Planı
- Karar kesinleştirilir ve kesinleşme şerhi alınır.
- Borçlunun banka, tapu, araç ve şirket ortaklığı kayıtları için haciz talepleri hazırlanır.
- Devirler varsa tasarrufun iptali imkânı ayrıca değerlendirilir.
- Faiz hesabı, hükümdeki başlangıç tarihine göre yapılır.
- Şikâyet süreleri kısa olduğundan, borçlunun başvuruları için ayrı bir takip listesi tutulur.
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Evlilik tarihi, uygulanan mal rejimi ve edinilen malların niteliği hesabı köklü biçimde değiştirebileceğinden, dosyanızın kendi verileriyle profesyonel bir değerlendirme yaptırmanız uygun olur.