Nafaka uyuşmazlıklarında hâkimin takdirini besleyen şey iddianın tonu değil, gelir ve ihtiyaç dengesinin belgeyle gösterilmesidir. Nafaka talepleri TMK ve HMK çerçevesinde, 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemelerinde görülür. Aşağıdaki liste, delil dosyasını kurarken atlanan noktaları toplamak ve tarafların protokolle mi yoksa yargılamayla mı ilerlemesi gerektiğine karar vermek için hazırlanmıştır.
Talebin Türünü Doğru Adlandırmak
Tedbir nafakası yargılama sürerken, iştirak nafakası çocuk için, yoksulluk nafakası ise boşanmanın malî sonucu olarak gündeme gelir. Her birinin şartları ve delil ihtiyacı farklıdır. Talep tek bir başlık altında karışık yazıldığında, mahkemenin hangi kalem için hangi araştırmayı yapacağı belirsizleşir ve dosya gereksiz yere uzar.
Gelir ve ihtiyaç tablosunun kaynakları
- Sosyal güvenlik kayıtları ve varsa işyeri ücret bordroları
- Banka hesap hareketleri, kredi kartı harcama dökümleri
- Tapu, araç ve şirket ortaklığı kayıtları
- Kira, okul, sağlık ve düzenli gider belgeleri
- Serbest çalışanlar için vergi beyan kayıtları ve fatura akışı
Kayıt Dışı Geliri Görünür Kılmak
Beyan edilen gelirin gerçek yaşam standardını yansıtmadığı iddiası sık dile getirilir ancak sıklıkla ispatsız kalır. Bu iddia, harcama düzeyi ile beyan arasındaki farkı gösteren somut kalemlerle desteklendiğinde ağırlık kazanır: düzenli seyahat, araç ve taşınmaz kullanımı, özel okul ödemeleri, üyelik ve abonelik giderleri. Mahkemeden yapılacak müzekkere taleplerinin kurum ve dönem bilgisiyle net biçimde yazılması, cevapsız kalan yazışma sayısını azaltır.
Hukuka Aykırı Delil Tuzağı
Karşı tarafın rızası olmadan elde edilmiş kayıtlar, dosyaya güç katmak yerine tarafın kendi aleyhine sonuç doğurabilir. Delilin elde ediliş biçimi tartışmalıysa, aynı olguyu ortaya koyabilecek meşru bir kaynak aranmalıdır. Tanık beyanları bakımından ise akrabalık bağı tek başına beyanı değersiz kılmaz; beyanın somut olaya, tarihe ve gözleme dayanması beklenir.
Protokol ile Yargılama Arasında Karar
- Taraflar nafaka miktarında ve ödeme takviminde yazılı bir noktada buluşabiliyor mu?
- Nafaka gibi kamu düzeniyle bağlantılı talepler kural olarak arabuluculuğa elverişli sayılmadığından, anlaşma hangi çerçevede yapılacak?
- Anlaşmalı boşanma protokolü hâkimin onayına tabi olduğundan, metin çocuğun menfaatini karşılıyor mu?
- Karşı tarafın ödeme düzeni geçmişte bozulmuşsa, ilamın icra edilebilirliği anlaşmadan daha güvenli mi?
- Şartların ileride değişmesi hâlinde artırım veya kaldırma talebi için yol açık bırakılmış mı?
Bilgilendirme
Yukarıdaki başlıklar genel niteliktedir; tarafların gelir yapısı ve çocuğun ihtiyaçları değiştiğinde delil planı da yenilenir. Talep miktarını belirlemeden önce dosyaya özgü hukuki görüş alınması yerinde olur.