Boşanma davası açıldığında eşlerin ve çocukların mağdur olmaması için mahkeme, yargılama süresince geçici düzenlemeler yapar. Nafaka ve geçici tedbir talepleri, TMK ve HMK çerçevesinde; aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun ekseninde değerlendirilir.
Nafaka Türleri
Uygulamada dört tür nafaka öne çıkar: dava süresince ödenen tedbir nafakası, boşanmayla yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası ve yakınlar arasındaki yardım nafakası. Her birinin koşulları ve süresi farklıdır; talebin doğru türde ve doğru gerekçeyle kurulması sonucu belirler.
Geçici Tedbirlerin Kapsamı
- Çocuğun kimde kalacağı ve kişisel ilişki (görüş) düzeninin belirlenmesi.
- Eşlerin barınması, malların korunması ve ortak konutun kullanımına ilişkin düzenlemeler.
- Aile içi şiddet riskinde koruyucu tedbirlerin talep edilmesi.
Tedbir Nafakasının Belirlenmesi
Tedbir nafakası, tarafların talebi olmasa dahi hâkim tarafından resen dikkate alınabilir. Miktar; tarafların ekonomik gücü, çocuğun ihtiyaçları ve müşterek yaşam standardı gözetilerek takdir edilir. Koşullar değiştiğinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması ayrıca istenebilir.
Talebin Zamanlaması
Geçici tedbir ve nafaka talepleri dava dilekçesinde ileri sürülebileceği gibi, yargılama sırasında da istenebilir. Erken ve gerekçeli bir talep, özellikle çocuğun ve ekonomik olarak zayıf tarafın korunması bakımından önemlidir. Her ailenin gelir yapısı ve çocuğun ihtiyaçları farklı olduğundan, talebi kurmadan önce somut duruma göre bir hukuki değerlendirme almak yerinde olur.