Boşanmanın en çok tartışılan başlıklarından biri nafaka, anlaşmalı boşanmalarda düzenlenen protokol ile şekillenir. Protokolde nafakanın türü ve kapsamı doğru kurulmazsa, boşanma sonrası uzun süren yeni uyuşmazlıklar doğabilir. Bu rehber, TMK, HMK ve aile mahkemelerine ilişkin 4787 çerçevesinde konuyu ele alır.
Nafaka Türlerini Ayırmak
Uygulamada farklı nafaka türleri birbirine karışır. Yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen yoksulluk nafakası ile çocuğun bakımı için öngörülen iştirak nafakası, hem amaç hem de sona erme koşulları bakımından farklıdır. Protokolde her bir kalemin ayrı ayrı ve açık biçimde yazılması gerekir.
Protokolde Yer Alması Gereken Unsurlar
- Nafakanın türü, tutarı ve ödeme biçimi
- Artış koşulu ve ölçütünün belirlenmesi
- Çocuğun velayeti ve kişisel ilişki düzeni
- Mal paylaşımına ilişkin tarafların iradesi
Hakimin Denetim Yetkisi
Anlaşmalı boşanmada taraflar protokol üzerinde uzlaşsa da, hakim özellikle çocuğun menfaatine ilişkin düzenlemeleri denetler ve gerekirse müdahale eder. Bu nedenle protokolün, çocuğun üstün yararını gözeten ve uygulanabilir bir yapıda kurulması önemlidir.
Sonradan Değişiklik İhtimali
Nafaka, kesin ve değişmez değildir. Tarafların ekonomik durumundaki önemli değişiklikler, nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması talebini gündeme getirebilir. Protokolde bu ihtimalin öngörülmesi ve ölçütlerin net yazılması, ileride doğacak anlaşmazlıkları azaltır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Aile ilişkileri ve çocukların durumu her dosyada farklı olduğundan, protokolü imzalamadan önce dosyanıza özgü hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.