Nafakaya hükmedilmiş olması tek başına ödemeyi sağlamaz; kararın fiilen tahsil edilebilmesi ayrı bir süreçtir. Bu rehber, tedbir, yoksulluk veya iştirak nafakasına ilişkin kararların icra edilebilirliğini, borçlunun başvurabileceği yolları ve tarafların hangi noktada anlaşmayı tercih edebileceğini ele alır.
Karar Ne Zaman İcraya Konulabilir?
Tedbir nafakası niteliği gereği dava sürerken hüküm doğurur ve kesinleşme beklenmeden takibe konulabilir. Buna karşılık boşanmanın fer'isi olarak hükmedilen nafakalarda, kararın hangi bölümünün kesinleşmeye bağlı olduğu ayrıca değerlendirilir. Takip talebinde işlemiş nafaka ile işleyecek aylık nafakanın ayrı kalemler halinde gösterilmesi gerekir; bu ayrım yapılmadığında itiraz üzerine dosya karışır.
Borçlunun Elindeki İki Farklı Yol
- İtiraz: Borcun bulunmadığı, ödendiği veya miktarın hatalı hesaplandığı iddiası ödeme emrine karşı ileri sürülür
- Şikâyet: Takibin usulüne aykırı yürütülmesi, haczedilemez gelire el atılması veya hesap hatası icra hukuk mahkemesine taşınır
Bu iki yolun karıştırılması sık görülen bir hatadır. Ödeme yapıldığı halde takip devam ediyorsa, ödemenin nafakaya ilişkin olduğunun banka açıklamasından anlaşılması büyük önem taşır; açıklamasız yapılan havaleler çoğu zaman ispat sorunu doğurur.
Ödeme Savunmasının İspatı
- Her ay için ayrı havale kaydı ve açıklama satırı
- Elden ödeme iddiası varsa yazılı belge veya alacaklının kabulü
- Ayni yardımların (kira, okul, sağlık gideri) nafakaya mahsup edilip edilmeyeceğinin karar metniyle karşılaştırılması
- Çocuğun fiilen borçlunun yanında kaldığı dönemlere ilişkin kayıtlar
Nafakanın Ödenmemesinin Sonuçları
Nafaka yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, icra takibinden ayrı olarak yaptırıma bağlanmıştır. Bu yola başvurulurken şikâyetin süresi ve şikâyet edilen döneme ilişkin ödemenin yapılıp yapılmadığı dikkatle kontrol edilmelidir. Sonradan yapılan ödeme, sürecin akıbetini etkileyebilir.
Uyarlama mı, Anlaşma mı?
Tarafların ekonomik durumu değiştiğinde iki seçenek vardır: nafakanın artırılması veya azaltılması için dava açmak, ya da yazılı bir protokolle yeni tutarda uzlaşmak. Protokol yolu hızlıdır ancak mahkeme kararı yerine geçmez; borçlu ödemeyi keserse alacaklı yine eski karara dayanarak takip yapabilir. Bu nedenle uzun vadeli değişikliklerde protokolün mahkeme kararına dönüştürülmesi daha güvenli bir çözüm sunar.
Nafaka dosyalarında çocuğun yararı ve tarafların gelir durumu belirleyicidir; bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Takip başlatmadan ya da itiraz etmeden önce kararınızın kapsamını bir avukatla birlikte incelemeniz uygun olacaktır.