Nafakaya hükmedilmiş olması, ödemenin düzenli yapılacağı anlamına gelmez. TMK kaynaklı nafaka türleri ile HMK usul hükümleri ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesindeki yapı bir arada işlediğinde, alacaklının önünde birbirini tamamlayan birkaç yol açılır. Bu rehber, hükmün fiilen tahsiline odaklanır.
Nafaka İlamının İcraya Konulması
Nafaka, ilamlı takip yoluyla tahsil edilir. Tedbir nafakası niteliğindeki ara kararlar bakımından kesinleşme beklenmesi gerekmez; bu, uygulamada çok sayıda dosyada gözden kaçan bir noktadır. Takip talebinde birikmiş nafaka miktarının hangi aylara ait olduğu ve işleyecek nafakanın hangi tarihten itibaren isteneceği ayrı ayrı gösterilmelidir. Takip talebinin bu ayrımı içermemesi, sonradan itiraz ve düzeltme yükü doğurur.
Birikmiş ve İşleyecek Nafaka Ayrımı
- Birikmiş nafaka, geçmiş dönemlere ait ödenmemiş tutarların toplamıdır
- İşleyecek nafaka, takip devam ederken her ay yeniden doğar
- Artış oranı hükümde belirlenmişse hesaplama buna göre yapılır
- Kısmi ödemeler hangi aya mahsup edildiği belirtilerek kaydedilir
- Maaş haczinde nafaka alacağının özel konumu ayrıca değerlendirilir
Ödememenin Yaptırımı
Nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında icra ceza mahkemesinde şikâyet yoluna başvurulabilir. Bu yol, alacağın tahsili için değil yükümlülüğe uyulmasını sağlamaya yönelik bir baskı aracıdır ve kendine özgü kısa süreleri bulunur. Şikâyete konu dönemin ve ödenmeyen ayların açıkça gösterilmesi, ayrıca ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilmiş olması gerekir. Borçlu ödeme yaparsa sonuçları farklılaşacağından, süreç boyunca tüm ödemeler belgelenmelidir.
Uyarlama Davası mı, Ödeme Protokolü mü?
Borçlunun gelirinin gerçekten düştüğü veya alacaklının ihtiyacının arttığı hâllerde, tarafların kendi aralarında yapacağı ödeme planı kısa vadede pratik görünür. Ancak bu plan hükmü değiştirmez; birikmiş nafaka bakımından ileride tartışma doğurabilir. Kalıcı çözüm için nafakanın artırılması veya azaltılması talebiyle dava açılması gerekir. Protokol tercih edilecekse, kapsamı ve süresi yazılı hâle getirilmeli, hangi ayların kapsandığı tereddütsüz belirtilmelidir.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; nafakanın türü, hükmün tarihi ve tarafların ekonomik durumu sonucu etkiler. Tahsil adımlarına geçmeden önce dosyanızı bireysel olarak değerlendirmeniz önerilir.