Anlaşmalı boşanmanın sonucunu belirleyen asıl metin dava dilekçesi değil, protokoldür. Nafaka maddeleri belirsiz yazıldığında dosya ya duruşmada kabul görmez ya da yıllar sonra yeni davaların kaynağı olur. Bu rehber, protokolün nafaka bölümünü ve mahkeme seçimini birlikte ele alıyor.
Protokol tek başına sonuç doğurmaz
Taraflar arasında imzalanan protokol, hâkim tarafından uygun bulunup hükme geçirilmedikçe boşanmanın sonucunu doğurmaz. Hâkim, tarafları bizzat dinler ve özellikle çocuklara ilişkin düzenlemelerde protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir. Bu nedenle protokol, mahkemenin denetimini geçecek açıklıkta yazılmalıdır.
Nafaka türlerini ayrı ayrı yazın
- Tedbir nafakası: Yargılama sürerken geçerli olan geçici düzenleme.
- İştirak nafakası: Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma; çocuğun hakkı olduğundan feragat konusu yapılamaz.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine.
Protokolde yalnızca tek bir rakam yazılması, hangi nafakanın kastedildiği konusunda ileride ihtilaf yaratır. Ayrıca ödeme günü, ödeme kanalı, artış ölçütü ve ödemenin hangi yaşa kadar süreceği açıkça belirtilmelidir. Artış ölçütü belirtilmezse, ilerideki artırım talepleri yeni bir dava konusu olur.
Görevli ve yetkili mahkeme
Boşanma davalarında aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetki bakımından eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir. Anlaşmalı dosyalarda taraflar yetki itirazında bulunmasa da, adres kaydı ile dilekçedeki adresin uyumsuz olması tebligat ve duruşma gününde gecikme yaratır.
Karar sonrası: sürenin sessizce işlediği aşama
Anlaşmalı boşanma kararı, kanun yolu süresi geçmeden ya da taraflar bu haktan feragat etmeden kesinleşmez. Kesinleşmeyen karara dayanılarak nüfus kaydı düzeltilemez ve nafaka için icra takibi başlatılamaz. Uygulamada en sık yaşanan kayıp, kararın kesinleştirilmesi işleminin unutulmasıdır. Öte yandan protokolden dönmek isteyen taraf bakımından da bu süre belirleyicidir; süre geçtikten sonra protokolün içeriği ancak yeni bir davayla değiştirilebilir.
İleride dava doğurmaması için kontrol
- Her nafaka türü ayrı maddeyle ve ayrı tutarla yazıldı mı?
- Kişisel ilişki günleri, saatleri ve tatil dönemleri somutlaştırıldı mı?
- Ödemenin kanıtlanabilir bir kanaldan yapılacağı belirtildi mi?
- Kesinleştirme ve nüfusa bildirim adımları planlandı mı?
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; tarafların gelir durumu ve çocuğun ihtiyaçları düzenlemeyi değiştirir. Protokolü imzalamadan önce metnin hukuki sonuçlarını değerlendirmek üzere destek almanız yerinde olur.