Velayet davalarında taraflar çoğu zaman birbirlerine yönelik uzun anlatımlar hazırlar. Oysa mahkemenin değerlendireceği ölçüt taraflardan biri değil, çocuğun üstün yararıdır. Bu nedenle delil seçimi de bu ölçüte hizmet edip etmediğine göre yapılmalıdır.
İspatın Konusunu Doğru Kurmak
Türk Medeni Kanunu çerçevesinde velayet düzenlenirken çocuğun bakımı, eğitimi, alışkanlıkları, yaşadığı çevrenin sürekliliği ve ebeveynlerin fiilen sağlayabildiği koşullar birlikte değerlendirilir. Karşı tarafın kusuruna ilişkin anlatımlar, çocuğun bakımına yansıyan somut bir sonuç ortaya koymuyorsa dosyaya sınırlı katkı sağlar. Delil listesi hazırlanırken her belge için tek bir soru sorulmalıdır: bu belge çocuğun yararına ilişkin hangi olguyu gösteriyor?
Delil Listesini Zamanında Vermek
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, delillerin dilekçeler aşamasında bildirilmesini esas alır. Sonradan sunulacak deliller bakımından sınırlamalar bulunduğundan, elde bulunmayan ancak varlığı bilinen kayıtlar için de dilekçede talep açılmalıdır. Okul kayıtları, sağlık kurumu belgeleri veya kolluk kayıtları gibi üçüncü kişilerde bulunan belgeler için mahkemeden müzekkere istenmesi bu aşamada yazılır.
Uygulamada Ağırlığı Olan Deliller
- Uzman tarafından hazırlanan sosyal inceleme raporu
- Okul rehberlik birimi kayıtları ve öğretmen görüşleri
- Çocuğun düzenli takip edildiği sağlık kuruluşu kayıtları
- Çocuğun günlük bakımına fiilen katılan yakın çevrenin tanıklığı
- İdrak çağındaki çocuğun usulüne uygun biçimde dinlenmesi
- Yaşam koşullarını gösteren konut, çalışma düzeni ve gelir belgeleri
Hukuka Aykırı Delil Riski
Gizlice alınan ses kayıtları, izinsiz erişilen mesajlaşma içerikleri veya takip yoluyla elde edilen görüntüler dosyaya sunulduğunda beklenen etkiyi yaratmayabilir; ayrıca sunanın aleyhine ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Bu tür materyaller sunulmadan önce elde ediliş biçimi mutlaka değerlendirilmelidir.
Geçici Düzenlemeler ve Kişisel İlişki
Yargılama sürerken çocukla kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı ayrı bir başlıktır. Uygulanan geçici düzenlemeye uyulmaması, kayda geçirildiği ölçüde velayet değerlendirmesinde ele alınabilecek bir olgudur. Bu nedenle teslim ve iade günleri, aksaklıklar ve iletişim kayıtları düzenli tutulmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme için hazırlanmıştır. Her ailenin koşulları farklı olduğundan, delil planınızı dosyanızı bilen bir hukukçuyla birlikte oluşturmanız daha sağlıklı olur.