Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar, mirasçılar arasındaki paylaşımı çoğu zaman saklı pay tartışmasına dönüştürür. TMK, belirli mirasçılara terekede korunan bir asgari pay tanır ve bu payı zedeleyen tasarruflara karşı tenkis yolunu açar. Ortaklığın giderilmesi talebi ise terekenin fiilen bölüşülmesini sağlar. Bu rehber, iki talebin birlikte yürütüldüğü dosyalarda hesabın nasıl belgelendirileceğini ele alır.
Terekenin Fotoğrafını Çekmek
Hesaplama, ölüm anındaki malvarlığının tespitiyle başlar. Tapu kayıtları, banka hesap dökümleri, şirket pay defteri kayıtları ve araç tescil bilgileri bir araya getirilmeden yapılan her hesap tahmine dayanır. Terekenin tespiti için mahkemeden istenebilecek kayıt araştırması, mirasçının kendi başına ulaşamayacağı verileri dosyaya taşır ve sonraki itirazları azaltır.
Saklı Pay Hesabına Giren Kalemler
- Ölüm anında mevcut aktif ve pasif değerler
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalar
- Mirasçılara yapılan ve denkleştirmeye tabi olabilecek devirler
- Görünüşte satış olarak yapılan ancak bağış niteliği tartışılan işlemler
- Sigorta ve benzeri kurumlardan doğan haklara ilişkin kayıtlar
Bu kalemlerin her biri ayrı belgeyle desteklenmelidir; tek bir toplu iddia, karşı tarafın kısmi ispatıyla kolayca zayıflar.
Süre Riski Tenkis Talebinde Yoğunlaşır
Ortaklığın giderilmesi talebi süreye bağlı olmasa da, tenkis talebi hak düşürücü sürelere tabidir ve bu süreler genellikle mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği ana bağlanır. Öğrenme anı çoğu zaman veraset ilamının alındığı ya da tapu kaydının incelendiği tarihtir. Bu nedenle kayıt sorgulamalarının tarihini gösteren belgeler saklanmalıdır; sonradan sürenin başlangıcı tartışılırsa tek dayanak bunlardır.
İki Talebin Sıralaması
Paylaşımın hangi oranlar üzerinden yapılacağı belirlenmeden yürütülen ortaklığın giderilmesi süreci, sonradan yeniden ele alınmak zorunda kalabilir. Bu nedenle saklı pay tartışması varsa, hesabın önce netleşmesi genellikle daha verimlidir. HMK'nın davaların birleştirilmesine ilişkin kuralları, aynı terekeye ilişkin dosyaların birlikte görülmesine imkân tanıyabilir.
Aile İçi Uzlaşmanın Değeri
Tereke uyuşmazlıklarında yargılama uzun sürer ve taşınmazlar bu süre boyunca verimsiz kalır. Mirasçılar arasında yapılacak paylaşma sözleşmesi, hesap açık biçimde ortaya konduğunda gerçekçi bir seçenek hâline gelir.
Bu metin genel bilgi verir. Terekenin yapısı ve yapılan kazandırmaların niteliği hesabı değiştirebileceğinden, talep öncesinde belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme yapılmasında yarar vardır.