Tenkis davası özünde bir hesap davasıdır. Saklı payın zedelendiği iddiası, tereke değerinin ve yapılan kazandırmaların rakamla ortaya konulmasını gerektirir. Anlatım ne kadar güçlü olursa olsun, mirasbırakanın malvarlığı hareketleri belgelenmediğinde hesap yapılamaz ve talep havada kalır.
Hesap nasıl kurulur
Türk Medeni Kanunu saklı paylı mirasçıların paylarını korur. Değerlendirme; ölüm anındaki terekeye, mirasbırakanın sağlığında yaptığı ve hesaba katılması gereken kazandırmaların eklenmesiyle yapılır. Dolayısıyla dava dosyasının iki ayağı vardır: ölüm tarihindeki malvarlığı ve daha öncesine ait devirler. İkinci ayağın atlanması, en sık görülen delil eksikliğidir.
Süre ne zaman işlemeye başlar
Tenkis istemi süresiz değildir; saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesine bağlı bir süre ile mirasın açılmasından itibaren işleyen daha uzun bir üst sınır birlikte değerlendirilir. Bu nedenle dosyada öğrenme anının hangi belgeyle gösterildiği önem taşır: vasiyetnamenin okunmasına ilişkin tutanak, tapu kaydının çıkarıldığı tarih ya da banka bilgisinin alındığı yazı bu bakımdan işlev görür. Öğrenme tarihi belirsiz bırakıldığında, süre tartışması davacı aleyhine dönebilir.
Terekeyi görünür kılan belgeler
- Mirasbırakan adına kayıtlı taşınmazlar ve devir tarihlerini gösteren tapu kayıtları
- Banka hesap hareketleri, kiralık kasa kayıtları ve kapatılan hesaplara ilişkin bilgiler
- Şirket ortaklık payları ve pay devrine ilişkin sicil kayıtları
- Araç, hisse ve benzeri değerlerin kayıtları
- Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bağış ve benzeri işlemlere ait belgeler
Muvazaa mı tenkis mi
Uygulamada iki talep sıkça karıştırılır. Devrin görünürde satış, gerçekte bağışlama olduğu ileri sürülüyorsa tartışma iradenin gerçekliği üzerinedir. Devrin geçerli olduğu kabul edilmekle birlikte saklı payın zedelendiği söyleniyorsa tenkis gündeme gelir. Talebin baştan doğru kurulması gerekir; ancak dosyanın gelişimine göre kademeli talep sunulması da değerlendirilebilir. Bu tercih, hangi belgelerin elde olduğuna göre yapılmalıdır.
Sıra ve oran gözden kaçmasın
- Hangi kazandırmaların hesaba katılacağı tarih sırasıyla listelenir.
- Değer tespiti için taşınmazların dava tarihindeki durumu belirlenir.
- İndirimin hangi kazandırmadan başlayacağına ilişkin sıralama kuralları dikkate alınır.
- Talep, oran ve tutar olarak açıkça yazılır; toptan ifadelerden kaçınılır.
Bu içerik genel bilgi verir. Mirasbırakanın işlemlerinin niteliği ve tarihleri hesabı doğrudan etkilediğinden, tereke dosyanızın avukatla birlikte çıkarılması yerinde olur.