Tenkis davası, mirasbırakanın tasarruf özgürlüğü ile saklı paylı mirasçının korunan payı arasındaki dengeyi kuran bir taleptir. Dosyanın kaderini belirleyen şey ise çoğunlukla hukuki tartışma değil, terekenin ve yapılan kazandırmaların rakamla ortaya konabilmesidir. Aşağıda TMK ve HMK ekseninde bu hesabın nasıl kurulacağı ele alınmıştır.
Tenkiste Öncelik Sırası Vardır
Saklı pay zedelenmişse, indirim rastgele yapılmaz. Önce ölüme bağlı tasarruflar, ardından sağlararası kazandırmalar sıraya konur ve en son tarihli işlemden geriye doğru gidilir. Bu sıralamanın dilekçede kurulmaması, talebin hangi işleme yöneldiğini belirsizleştirir ve dosyayı gereksiz yere uzatır.
Tereke Envanterini Kim, Nasıl Çıkarır
- Veraset ilamı ve nüfus kayıtlarıyla mirasçılık sıfatı netleştirilir.
- Tapu, trafik ve banka kayıtları için ilgili kurumlardan bilgi istenmesi talep edilir.
- Ölüm tarihinden geriye doğru yapılan devirler tarih sırasıyla listelenir.
- Sigorta, bireysel emeklilik ve şirket payı gibi kalemler ayrıca sorgulanır.
- Borçlar ve cenaze giderleri gibi düşülecek kalemler ayrı bir tabloya işlenir.
Bir Yıllık ve On Yıllık Süreler
TMK, tenkis talebi için saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen bir yıllık süre ile mirasın açılmasından ya da vasiyetnamenin açılmasından itibaren işleyen on yıllık süreyi birlikte öngörür. Öğrenme anının ne zaman gerçekleştiği çoğu dosyada tartışmalıdır; bu nedenle bilgiye ulaşıldığı anı gösteren yazışma, tapu sorgu çıktısı veya banka bilgi talebi saklanmalıdır. Sürenin geçtiği ileri sürüldüğünde, def'i olarak tenkis imkânının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Değer Tespiti ve Rapora İtiraz
Tenkis hesabında değer, kural olarak mirasın açıldığı andaki duruma göre belirlenir; taşınmazlarda bu tespit bilirkişi incelemesiyle yapılır. Rapora itiraz ederken emsal karşılaştırmasının hangi taşınmazlar üzerinden yapıldığı, imar durumunun ve kullanım şeklinin dikkate alınıp alınmadığı somut olarak gösterilmelidir. Muris muvazaası iddiasıyla birlikte ileri sürülen taleplerde, iki talebin kademeli biçimde yazılması gerekir; aksi hâlde biri diğerini zayıflatır.
Bu yazı genel bilgilendirme sunar; aile yapısı, yapılan kazandırmaların türü ve zamanlaması sonucu değiştirir. Mirasa ilişkin kayıtlarınızı topladıktan sonra, hesabın kurulmasında hukuki destek almanız yerinde olacaktır.