Vasiyetname, mirasçılar arasındaki dengeyi doğrudan değiştirdiği için tereke uyuşmazlıklarının en tartışmalı belgesidir. İtirazın başarısı, hangi iddianın hangi delille desteklendiğine ve sürelerin doğru hesaplanmasına bağlıdır. Aşağıdaki başlıklar, TMK ve HMK çerçevesinde vasiyetname dosyasında delil hazırlığını ve usul hatalarının etkisini ele alır.
İtirazın İki Ayrı Ekseni
Vasiyetnameye yönelik itirazlar genellikle iki farklı hat üzerinden yürür. Birincisi şekle ilişkindir: el yazılı vasiyetnamede yazının, tarihin ve imzanın durumu; resmi vasiyetnamede işlemin yürütülüş biçimi. İkincisi irade ve ehliyete ilişkindir: miras bırakanın işlem sırasındaki ayırt etme gücü, aldatma, korkutma veya zorlama iddiaları. Bu iki hat farklı delil setleri gerektirdiği için dilekçede ayrı ayrı kurulmalıdır.
Ehliyet İddiasında Hangi Kayıtlar Toplanır
- İşlem tarihine yakın dönemdeki hastane ve poliklinik kayıtları
- Reçete ve ilaç kullanım geçmişi
- Varsa vesayet veya kısıtlılık dosyası
- Noter işlem tutanağı ve tanık beyanları
- Miras bırakanın aynı döneme ait diğer hukuki işlemleri
Sağlık kayıtlarının çoğu ancak mahkeme aracılığıyla getirtilebilir. Bu nedenle dava dilekçesinde hangi kurumdan hangi dönem kaydının istendiği tek tek yazılmalı, genel ifadelerle yetinilmemelidir.
Üç Aylık Süre Neyi Başlatır
Tereke dosyalarında en çok karıştırılan konu, sürelerin hangi olayla işlemeye başladığıdır. Mirasın reddi bakımından kanun üç aylık bir süre öngörür ve bu süre yasal mirasçılar için ölümü öğrenme anına bağlanır. Vasiyetnamenin açılıp okunmasının ardından yapılan tebligatlar ise ayrı bir zaman dilimini başlatır. Ölüm tarihi, öğrenme tarihi ve tebliğ tarihi aynı tabloda tutulmadığında hak düşürücü sonuçlar doğabilir.
Tereke Envanteri ve Belge Erişimi
Terekenin kapsamı bilinmeden talep miktarı sağlıklı kurulamaz. Tapu kayıtları, banka hesap ve kiralık kasa bilgileri, araç tescil kayıtları, şirket pay defteri kayıtları ve sosyal güvenlik dosyası, terekenin gerçek büyüklüğünü ortaya koyar. Ölüme yakın dönemde yapılan devirler ayrı bir başlık altında incelenmelidir.
Usule Aykırı İşlemin Bedeli
Tüm mirasçıların davaya dahil edilmemesi, mirasçılık belgesindeki eksiklik veya yetkisiz sulh hukuk mahkemesine yapılan başvuru, esasa girilmeden zaman kaybına yol açar. Taraf teşkili tamamlanmadan yürütülen bir yargılamada alınan raporlar da çoğu zaman tekrarlanmak zorunda kalır.
Burada aktarılanlar yol gösterici bir çerçevedir. Tereke uyuşmazlıkları kişiye ve belgeye özgü olduğundan, dosyanızdaki tarihleri bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.