Miras hukukunda kararlar çoğu zaman yas döneminin ortasında, kısa sürelerle birlikte alınmak zorunda kalınır. Vasiyetname bulunan dosyalarda ise mirasın reddi için tanınan üç aylık süre, tereke hakkında yeterli bilgi edinmeden dolup gidebilir. Bu rehber, üç aylık pencerede yapılması gerekenleri sıraya koyar ve mirasçılar arasında anlaşma ile dava arasındaki tercihi somut ölçütlere bağlar.
Üç Aylık Sürenin Başlangıcı
Yasal mirasçılar bakımından süre kural olarak ölümün öğrenilmesiyle, atanmış mirasçılar bakımından ise tasarrufun kendilerine resmen bildirilmesiyle işlemeye başlar. Vasiyetnamenin sulh hukuk mahkemesince açılıp okunması ve ilgililere tebliği, bu nedenle yalnızca şeklî bir işlem değildir; süreyi tetikleyen andır. Tebligat parçasının tarihi dosyanın ilk sayfasına not edilmelidir.
Tereke Fotoğrafını Hızla Çıkarmak
- Tapu, araç ve banka kayıtları için mirasçılık belgesi temin edilir.
- Borç tarafı için icra dosyası sorgusu, kredi ve kefalet kayıtları taranır.
- Aktif ve pasif kalemler tek tabloda karşılaştırılır.
- Tereke borca batık görünüyorsa ret, tereddüt varsa defter tutulması talebi değerlendirilir.
- Mirasa ilişkin tasarruf sayılabilecek davranışlardan bu aşamada kaçınılır.
Vasiyetnameye Karşı Hangi Dava?
Vasiyetnamenin şekil şartlarına aykırılığı, ehliyetsizlik veya iradeyi sakatlayan haller iptal davasının; saklı payın zedelenmesi ise tenkis davasının konusudur. İkisi hukuki sebep ve sonuç bakımından ayrıdır ve TMK ile HMK çerçevesinde ayrı ayrı kurulmalıdır. İptal davası için kanunda öngörülen hak düşürücü süre, öğrenmeye bağlı olarak işlediğinden, vasiyetnamenin okunduğu duruşmadan sonra beklemek risklidir.
Erken Toplanması Gereken Deliller
- Miras bırakanın vasiyet tarihine yakın dönemdeki sağlık ve tedavi kayıtları
- El yazılı vasiyette karşılaştırmaya elverişli özgün yazı örnekleri
- Resmî vasiyette tanıkların kimliği ve düzenleme koşullarına ilişkin bilgiler
- Devredilen taşınmazların tapu takyidat ve intikal geçmişi
Aile İçi Anlaşma ile Yargılamanın Karşılaştırması
Terekede taşınmaz ağırlıklıysa, uzun yargılama sürecinde paylar üzerinde yeni işlemler yapılması ihtimali dosyayı karmaşıklaştırır. Buna karşın aceleyle imzalanan bir taksim sözleşmesi, değeri henüz belirlenmemiş kalemler yönünden telafisi güç sonuçlar doğurur. Anlaşma yolunu seçen mirasçıların, taşınmaz değerlemesi tamamlanmadan ve borç tablosu netleşmeden imza atmaması önerilir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar ve her tereke kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Süre hesapları ile ret, tenkis ve iptar taleplerinin sıralaması dosyaya göre değiştiğinden, üç aylık dönem içinde hukuki destek almak yerinde olur.