Vasiyetname bırakılmış bir terekede paylaşım, yalnızca metnin okunmasıyla tamamlanmaz. TMK, ölüme bağlı tasarrufun şekil şartlarını, saklı paylı mirasçıların korunmasını ve terekedeki ortaklığın nasıl sona ereceğini ayrı ayrı düzenler; HMK ise açılacak davaların usulünü belirler. Mirasçıların önündeki asıl karar, aile içinde bir taksim anlaşmasına varmak ile vasiyetnameyi yargı önüne taşımak arasındadır.
Vasiyetnameye Yöneltilebilecek Talepler
Vasiyetnameye karşı ileri sürülebilecek talepler birbirinden farklıdır ve karıştırılmamalıdır. Şekle aykırılık, mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmaması ya da irade sakatlığı iddiaları vasiyetnamenin iptaline yöneliktir. Buna karşılık vasiyetname geçerli olmakla birlikte saklı payı zedeliyorsa gündeme gelen talep tenkistir. Dilekçede hangi talebin asıl, hangisinin kademeli olarak ileri sürüldüğü açıkça belirtilmelidir; bu ayrımın yapılmaması dosyanın ilerlemesini yavaşlatır.
Sürelerin Kaçırılmasına Yol Açan Aşamalar
- Vasiyetnamenin açılıp okunmasının mirasçılara tebliğ edildiği tarihin takip edilmemesi
- Tebligatın eski adrese yapılması nedeniyle bilgi sahibi olunmaması
- Yurt dışında bulunan mirasçının süreçten geç haberdar olması
- Mirasın reddi düşünülürken karar verilmeden sürenin ilerlemesi
- Tenkis talebinin taksim görüşmeleri uzarken gündeme alınmaması
Terekenin Korunması ve Paylaşımın Yürütülmesi
Paylaşım tartışması sürerken tereke değer kaybedebilir. Kira geliri toplanmıyor, taşınmaz bakımsız kalıyor ya da bir mirasçı terekeyi tek başına kullanıyorsa, terekenin korunmasına yönelik tedbir talepleri ve gerektiğinde tereke temsilcisi atanması gündeme gelir. Paylaşım konusunda anlaşma sağlanamadığında ise ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir; bu yol taşınmazın satışıyla sonuçlanabileceğinden, aile için değerli bir taşınmaz söz konusuysa önceden değerlendirilmelidir.
Taksim Sözleşmesinin Güçlü ve Zayıf Yanı
Mirasçılar arasında yapılacak bir paylaşım anlaşması, yargılama süresini ve masrafı ortadan kaldırır; ancak taşınmaz devri içeren mutabakatların şekil şartına uygun yapılması gerekir. Sözlü mutabakatlar, tarafların biri fikir değiştirdiğinde uygulanamaz. Ayrıca terekede bilinmeyen borç bulunma ihtimali varsa, anlaşma metninde borçların kim tarafından nasıl karşılanacağı düzenlenmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Terekenin yapısı, vasiyetnamenin türü ve mirasçıların hukuki konumu sonucu değiştirebileceğinden, paylaşım metni imzalanmadan önce miras hukuku alanında çalışan bir hukukçudan destek alınmalıdır.