Vasiyetnamenin açılıp okunmasının ardından mirasçıların çoğu, önce içeriği tartışmayı ve aile içinde çözüm aramayı tercih eder. Bu tercih anlaşılabilir olsa da, vasiyetnameye karşı ileri sürülecek talepler dar sürelere bağlıdır ve görüşmelerin uzaması hakkı tüketebilir. Bu rehber, TMK kapsamında vasiyetnameye ilişkin uyuşmazlıklarda zaman yönetimine odaklanır.
Hangi Talep, Hangi Sonucu Doğurur
Vasiyetnameye yönelik itirazlar tek bir başlık altında toplanmaz ve her biri farklı hukuki sonuç üretir. Dosyanın kurulmasından önce talebin niteliği belirlenmelidir:
- Şekil şartlarına aykırılık iddiası: el yazılı vasiyetnamede tarih ve imza, resmi vasiyetnamede memur ve tanık usulü
- Ehliyetsizlik iddiası: mirasbırakanın tasarruf anındaki ayırt etme gücü
- İrade sakatlığı iddiası: yanılma, aldatma veya korkutma
- Saklı payın zedelenmesi: bu halde talep vasiyetnamenin geçersizliği değil, indirim yönündedir
Sürenin Başladığı Anı Belgeleyin
Vasiyetnameye ilişkin taleplerde süreler, çoğunlukla mirasçının vasiyetnameyi ve itiraz sebebini öğrendiği ana bağlanır. Bu nedenle vasiyetnamenin açılıp okunmasına ilişkin tutanağın tebliğ tarihi, sulh hukuk mahkemesinden alınan yazıların tarihi ve varsa noter kayıtlarının talep tarihi tek bir sayfada toplanmalıdır. Öğrenme anı belgelenmediğinde, karşı tarafın süre itirazına karşı ileri sürülecek somut bir tarih kalmaz.
Görüşmeler Sürerken Yapılacaklar
- Aile içi görüşmelere kesin bir bitiş tarihi koyun ve bu tarihi süre takviminizin gerisine yerleştirin.
- Vasiyetnamenin aslını ve açılma tutanağını dosyanıza ekleyin; fotokopiyle çalışmayın.
- Ehliyet tartışması varsa mirasbırakanın son dönemine ait sağlık kayıtlarını erişilebilir hale getirin.
- Tereke mallarının devredilmesi riski varsa koruma tedbirlerini gündemde tutun.
- Anlaşma sağlanırsa metni paylaşım kalemleri ve tapu devri takvimiyle birlikte yazın.
Dava Yolunu Zorunlu Kılan İşaretler
Vasiyetnamenin aslının ibraz edilmemesi, tereke hakkında bilgi paylaşımının reddedilmesi, mirasbırakanın son dönemine ait belgelerin saklanması ya da mirasçılardan birinin taşınmazı devretmeye hazırlanması, uzlaşma arayışının verimli olmayacağını gösterir. HMK uyarınca delillerin dilekçe aşamasında bildirilmesi gerektiğinden, bu geçişin hazırlıksız yapılmaması gerekir.
Kapanış
Vasiyetname uyuşmazlıklarında hakkın kendisi kadar, hakkın hangi tarihe kadar kullanılabileceği de belirleyicidir. Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; vasiyetnamenin türü ve mirasçılık sıfatınız izlenecek yolu değiştirir. Elinizdeki belgeleri tarihleriyle birlikte bir hukukçuya inceletmeniz uygun olacaktır.