Miras süreçlerinde en sık yaşanan sıkıntı, mirasçıların terekenin gerçek içeriğini bilmeden karar vermek zorunda kalmasıdır. TMK, mirasın reddi için ölümün ve mirasçılık sıfatının öğrenilmesinden itibaren üç aylık bir süre öngörür. Bu süre işlerken bilgi toplayamayan mirasçı, borçlu bir terekeyi farkında olmadan kabul etmiş duruma düşebilir. Aşağıda, veraset ilamından tereke araştırmasına uzanan süreçte belge eksikliğinin nasıl giderileceği anlatılıyor.
Mirasçılık Belgesi Nereden Alınır
Mirasçılık belgesi, kural olarak noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden istenir. Mirasçılar arasında yabancılık unsuru bulunması, nüfus kayıtlarının çelişkili olması veya vasiyetname bulunması hâlinde noter yolu kapanabilir ve mahkemeye başvurmak gerekir. Bu ayrımın baştan yapılması, yanlış mercie başvurma nedeniyle kaybedilen haftaların önüne geçer.
Terekeyi Görünür Kılmak
Üç aylık süre içinde asıl yapılması gereken, mirasın aktif ve pasifini görünür kılmaktır. Aksi hâlde ret ya da kabul kararı tahmin üzerine verilir.
- Tapu, araç ve ticari işletme kayıtlarının sorgulanması
- Banka hesapları, kredi borçları ve kefaletlerin araştırılması
- Devam eden icra takipleri ve derdest davaların taranması
- Vergi ve sosyal güvenlik kaynaklı borçların tespiti
- Vasiyetname veya miras sözleşmesi bulunup bulunmadığının kontrolü
Tereke Tespiti ve Koruma Tedbirleri
Mirasçılar arasında güven sorunu varsa veya mal kaçırma endişesi doğmuşsa, terekenin tespiti ve koruma tedbirleri talep edilebilir. Bu talep, hem malvarlığının o günkü hâlini kayda geçirir hem de sonraki paylaşım davasında referans oluşturur. HMK çerçevesinde delillerin zamanında ileri sürülmesi gerektiğinden, tespit talebinin geciktirilmesi çoğu zaman geri dönüşü olmayan bir kayıptır.
Paylaşıma Geçmeden Önce
Mirasın paylaşımına ilişkin anlaşmalar, mirasçıların tamamının katılımıyla ve terekenin gerçek içeriği bilinerek yapıldığında kalıcı olur. Muris tarafından sağlığında yapılan devirler tartışmalıysa, bu devirlerin tarihleri, bedelleri ve ödeme akışı ayrı bir klasörde toplanmalıdır; çünkü buradaki iddialar belge olmadan ileri sürüldüğünde sonuç vermez.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır. Mirasçı sayısı, terekenin yapısı ve yabancılık unsuru süreci esaslı biçimde değiştirebileceğinden, karar vermeden önce hukuki destek almanız uygun olur.