Mirasçılık belgesi alınmasıyla dosya bitmez; asıl tartışma çoğu zaman murisin sağlığında yaptığı devirlerin saklı payı zedeleyip zedelemediği noktasında başlar. TMK ve HMK çerçevesinde bu tartışmayı yürütmenin iki yolu vardır: mirasçılar arasında yapılacak paylaşım anlaşması veya tenkis talebiyle açılacak dava.
Veraset İlamının Söylediği ve Söylemediği
Mirasçılık belgesi kimlerin hangi oranda mirasçı olduğunu gösterir; terekenin kapsamını ve devirlerin geçerliliğini belirlemez. Bu nedenle belge alındıktan sonra tapu, banka ve ticaret sicili kayıtları üzerinden terekenin fiilen ne içerdiği çıkarılmalıdır. Belgede hata varsa düzeltilmesi ayrı bir taleptir ve sonraki adımların dayanağını oluşturur.
Saklı Payın Zedelenip Zedelenmediğini Ölçmek
- Muris tarafından yapılan bağış ve karşılıksız kazandırmaların listelenmesi
- Görünürde satış olan ancak bedeli ödenmemiş devirlerin ayrıca değerlendirilmesi
- Vasiyetname varsa açılma tarihinin ve içeriğinin kayda geçirilmesi
- Terekenin murisin ölümü anındaki değerine göre hesap yapılması
Tenkis Talebinde Süre Baskısı
Tenkis, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren işleyen bir yıllık süreye ve her hâlde kanunda öngörülen daha uzun bir süreye bağlıdır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; aile içi görüşmeler uzarken sürenin dolması, esasen haklı olan mirasçıyı sonuçsuz bırakır. Görüşmeler sürdürülecekse sürenin durup durmadığı varsayımına güvenilmemeli, takvim ayrı tutulmalıdır.
Anlaşmalı Paylaşımın Avantajı ve Riski
Mirasçılar arasında yapılan paylaşma sözleşmesi, uzun yargılamaya göre hızlı ve ilişkiyi koruyan bir çözümdür. Ancak taşınmaz içeren paylaşımlarda şekil şartlarına uyulmaması ve terekeye dâhil bazı kalemlerin metin dışında bırakılması, ileride yeni uyuşmazlık doğurur. Metinde her mirasçının hangi kalemi aldığı, borçların nasıl karşılanacağı ve karşılıklı ibra kapsamı ayrı ayrı yazılmalıdır. Muvazaa iddiası taşıyan devirler bakımından ise dava yolu çoğu zaman kaçınılmazdır.
Dosya Kurulumu
- Nüfus kayıt örneği ve mirasçılık belgesi
- Tapu kayıtlarının murisin ölümünden geriye doğru dökümü
- Banka hesap hareketleri ve varsa şirket pay kayıtları
- Devirlerin tarihleri ile bedel akışını gösteren belgeler
Miras dosyalarında sonucu belirleyen şey, terekedeki her kalemin ayrı ayrı incelenmesidir. Süreler işlemeye başlamadan önce kayıtlarınızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz, telafisi olmayan kayıpları önler.